ÖZEL ZAMAN DİLİMLERİNDE KOLEKTİF İBADET ALGISI: FAKİHLERİN PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) · 30.06.2026 · 26 (1) · 325-343
DOI: 10.30627/cuilah.1880403 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mustafa Şeref Aydın. Die Arbeit nennt 81 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Ayet ve hadisler incelendiğinde tüm zamanı ve mekânı yaratan Allah’ın bazı zaman dilimlerine ve mekânlara önem atfederek onlara fazilet ve değer kattığı anlaşılmaktadır. Kadir gecesi, Berat gecesi, Zilhicce ayının ilk on günü, Cuma günü kıymetli zamanlara; Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî, Mescid-i Aksâ, Arafat Dağı, Müzdelife ve Mina da değerli mekânlara misal olarak verilmektedir. Halk arasında kandil geceleri olarak bilinen beş gece Mevlid, Regâib, Mi‘rac, Berat ve Kadir olarak sıralanmaktadır. İslâm kültür ve medeniyeti tetkik edildiğinde bu geceleri ihya etme anlayışının tarihsel süreçte nasıl ve ne zaman ortaya çıktığını ve fakihlerin bu özel günlere yaklaşımını incelemek önem arz etmektedir. Asırlardır Müslüman toplumlarda bu gecelere has bazı namazların kılınması ve oruçların tutulması tatbikinin dinî açıdan nasıl değerlendirildiğini yansıtmak gerekmektedir. Makalede fakihlerin kandil gecelerinde yapılan ibadetlere hangi hükmü verdiklerinin ortaya konması amaçlandı. Araştırma, ilgili fıkhî kaynakların yorumlanması ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesine dayandığından nitel araştırma yöntemi benimsenmektedir. İnceleme sonucunda kandil gecelerinin asırlar boyunca Müslümanlar tarafından yaygın kutlanmakla birlikte fakihlerin kimileri teşvik boyutuyla olumlu, kimileri de dinî dayanaktan yoksun olduğu şeklinde eleştirel yaklaşımları söz konusudur. Böylece kandil gecelerindeki çeşitli uygulamaların İslâm düşünce tarihinde farklı yorumlara sebep olduğu ve çeşitli değerlendirmelere yol açtığı anlaşılmaktadır. Bu uygulamaların, Müslümanları bir araya getirdiği ve daha fazla ibadet etmelerine vesile olduğu görülmektedir. Makale, kandil gecelerinde ifa edilen ibadetlere ve fakihlerin verdiği hükümlere topluca bakma açısından literatüre katkı sağlamaktadır.
Zitieren
APA
Aydın, M. Ş. (2026). ÖZEL ZAMAN DİLİMLERİNDE KOLEKTİF İBADET ALGISI: FAKİHLERİN PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 26(1), 325-343. https://doi.org/10.30627/cuilah.1880403
Vancouver
Aydın MŞ. ÖZEL ZAMAN DİLİMLERİNDE KOLEKTİF İBADET ALGISI: FAKİHLERİN PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2026;26(1):325-343. doi:10.30627/cuilah.1880403
BibTeX
@article{Aydn2026,
author = {Aydın, Mustafa Şeref},
title = {ÖZEL ZAMAN DİLİMLERİNDE KOLEKTİF İBADET ALGISI: FAKİHLERİN PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME},
journal = {Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)},
year = {2026},
volume = {26},
number = {1},
pages = {325--343},
doi = {10.30627/cuilah.1880403}
}
EUVIMED