Türkmen Masalı Akpamuk’un Max Lüthi’nin Stil Analizi Yöntemine Göre Çözümlenmesi
SÖYLEM Filoloji Dergisi · 25.06.2026 · 11 (2) · 1160-1179
DOI: 10.29110/soylemdergi.1920487 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÖYLEM Filoloji Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Tuğba Bayrakdarlar. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Masallar, kendine has iç dinamiği olan ve değişmez belirli temel yasalara bağlı olarak meydana gelen halk anlatılarıdır. Bünyesinde yer alan unsurların çözümlenmesi için yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından özellikle 20. yüzyıldan itibaren çok sayıda çalışma yapılmış, çeşitli kuramlar ortaya atılmıştır. Vladimir Propp, Stith Thompson, Max Lüthi vb. masal analizcilerinin her biri masallara farklı bir pencereden bakarak kendi metotlarını geliştirmişler ve sonraki nesiller için yol gösterici yaklaşımlar sunmuşlardır. Geliştirilen her yöntemle masalların ortaklık ve farklılık gösteren yönleri saptanmış, türün çözümlemesine yönelik katkılar sağlanmıştır. Bu konuda önemli isimler arasında yer alan ve metin merkezli çalışmalarıyla bilinen İsviçreli masal araştırmacısı Max Lüthi, Avrupa masalları üzerinde uygulayarak geliştirdiği stil analizi yöntemiyle masalların tek boyutluluk, yüzeysellik, soyut biçim, izolasyon ve her şeye bağlılık, yüceltme ve geniş kapsamlılık olmak üzere beş temel ilke doğrultusunda meydana geldiğini tespit etmiştir. Batı’daki çalışmalarda uygulanabilirliği olan ve türe önemli bir bakış açısı kazandıran bu yöntem, Türkiye’de de ilk defa lisansüstü tez çalışmalarıyla Anadolu sahası masalları üzerinde ele alınmıştır. Türkiye dışı Türk Dünyası masalları üzerinde ise bu yaklaşımla yapılan çalışmaların sayısı oldukça kısıtlı kalmıştır. Söz konusu durum bu çalışmanın hareket noktasını oluşturmuş ve bu amaçla Türkmen masallarından seçilen Akpamık (Akpamuk) adlı sihirli masal örneği, ilgili yönteme göre çözümlenmiştir. İncelenen örnekte beş ilkenin kapsamına giren unsurlarının olduğu görülmüş ve bu durum, farklı coğrafyalarda farklı motiflerle varlığını sürdüren masalların değişen yönlerinin yanı sıra değişmeyen temel evrensel kurallarının olduğu, her toplumun kendi anlatı geleneği içerisinde kendine özgü bir sistemle biçimini âdeta koruyarak devam ettirdiği saptanmıştır.
Zitieren
APA
Bayrakdarlar, T. (2026). Türkmen Masalı Akpamuk’un Max Lüthi’nin Stil Analizi Yöntemine Göre Çözümlenmesi. SÖYLEM Filoloji Dergisi, 11(2), 1160-1179. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1920487
Vancouver
Bayrakdarlar T. Türkmen Masalı Akpamuk’un Max Lüthi’nin Stil Analizi Yöntemine Göre Çözümlenmesi. SÖYLEM Filoloji Dergisi. 2026;11(2):1160-1179. doi:10.29110/soylemdergi.1920487
BibTeX
@article{Bayrakdarlar2026,
author = {Bayrakdarlar, Tuğba},
title = {Türkmen Masalı Akpamuk’un Max Lüthi’nin Stil Analizi Yöntemine Göre Çözümlenmesi},
journal = {SÖYLEM Filoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {1160--1179},
doi = {10.29110/soylemdergi.1920487}
}
EUVIMED