Peter Pan Sendromu ile Oblomovluk Kavramlarının Karşılaştırmalı Analizi ve Türk Edebiyatındaki İz Düşümleri
SÖYLEM Filoloji Dergisi · 26.03.2026 · 11 (1) · 61-82
DOI: 10.29110/soylemdergi.1853770 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÖYLEM Filoloji Dergisi, online erschienen am 26.03.2026. Verfasst von Ahmet Metehan Şahin. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dan Kiley tarafından vücuda getirilen “Peter Pan Sendromu”, yazarın tanımıyla “hiç büyüyemeyen erkekler”i tarif etmek için kullanılan bir kavrama karşılık gelir. Kavram; sorumluluk bilincinden uzak, yetişkin olan her şeyi reddeden, günlük olaylar ve durumlar karşısında ilgisiz, tedirgin, hayalperest, tembel ve yalnız kişileri karakterize etmek amacıyla kullanılır. Sendromu bünyesinde barındıran bireyler; oldukları yaşın aksine, zihinsel olarak daha az olgunluk gösterirler. Rus yazar İvan Gonçarov tarafından 1859 yılında yayımlanan Oblomov romanında, aynı ismi taşıyan karakter üzerinden Doğu ile Batı kıyaslanarak birtakım eleştirilerde bulunulur. Romanın başkahramanı olan İlya İlyiç Oblomov, soylu ve zengin bir toprak sahibinin oğludur. Ancak Oblomov’un asıl dikkat çeken nitelikleri; hayat ile yaşantılar karşısındaki umursamaz, uyuşuk ve dağınık tavırları yanında zihinsel anlamda olgunlaşmayı tam manasıyla başaramamış oluşudur. Yazar, kurguladığı Oblomov karakteri üzerinden “Oblomovluk” mefhumun tasvirini yapmış olur. Bahsedilen kavram ile roman karakterinin özellikleri düşünüldüğünde Oblomov’da Peter Pan Sendromunun izleri olduğu anlaşılır. Çalışmada, öncelikle yukarıda vasıfları sıralanan Peter Pan Sendromu’nun, niteliklerinden yola çıkılarak “Oblomov” karakteri irdelenerek çözümlenmeye çalışılmıştır. İvan Gonçarov tarafından kurgulanan “Oblomov” karakteri üzerinden, “Oblomovluk” ve “Peter Pan Sendromu”nun benzer nitelikleri ile ayrılan yönleri belirlenmiştir. Bahsedilen her iki zihinsel durumun sağlamış olduğu imkân ile birlikte Türk edebiyatında yer alan ve kavramlara örnek teşkil edebilecek karakterler tespit edilmiştir. Böylece Peter Pan Sendromu ile Oblomovluk niteliklerini bünyesinde barındırdığı düşünülen; Felatun Bey ve Rakım Efendi, İntibah, Şık, Kiralık Konak, İçimizdeki Şeytan romanları ile Lüzumsuz Adam hikâyesinde yer alan ve bahsedilen kavramların niteliklerini taşıdığı düşünülen kahramanlar incelenmeye tabi tutulmuştur.
Zitieren
APA
Şahin, A. M. (2026). Peter Pan Sendromu ile Oblomovluk Kavramlarının Karşılaştırmalı Analizi ve Türk Edebiyatındaki İz Düşümleri. SÖYLEM Filoloji Dergisi, 11(1), 61-82. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1853770
Vancouver
Şahin AM. Peter Pan Sendromu ile Oblomovluk Kavramlarının Karşılaştırmalı Analizi ve Türk Edebiyatındaki İz Düşümleri. SÖYLEM Filoloji Dergisi. 2026;11(1):61-82. doi:10.29110/soylemdergi.1853770
BibTeX
@article{ahin2026,
author = {Şahin, Ahmet Metehan},
title = {Peter Pan Sendromu ile Oblomovluk Kavramlarının Karşılaştırmalı Analizi ve Türk Edebiyatındaki İz Düşümleri},
journal = {SÖYLEM Filoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {61--82},
doi = {10.29110/soylemdergi.1853770}
}
EUVIMED