Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśród współczesnych formatów debat
"Res Rhetorica" · 29.06.2026 · 13 (2) · 144-165
DOI: 10.29107/rr2026.2.7 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift "Res Rhetorica", online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Jakub Pruś. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
W artykule podejmuję pytanie o zasadność tworzenia nowych formatów debat i przedstawiam tzw. debatę krakoską jako próbę odpowiedzi na wybrane ograniczenia współczesnych debat rywalizacyjnych oraz deliberacyjnych. Debata krakoska jest kooperacyjnym formatem opracowanym w Polsce opartym na zasadzie dialektycznej życzliwej interpretacji (Dialectical Principle of Charity). Celem artykułu jest przedstawieniem założeń i umiejscowienie tego formatu na tle wybranych współczesnych i historycznych modeli debatowania oraz analiza funkcji, które realizują poszczególne praktyki debatowe. Szczególną uwagę poświęcam poznawczemu wymiarowi debatowania, procedurom wspierającym wzajemne rozumienie oraz problemowi konfrontacyjności współczesnych debat. W artykule podejmuję również dyskusję z wybranymi uwagami formułowanymi wobec debaty krakoskiej, dotyczącymi m.in. jakości argumentacji, fact-checkingu, subiektywności zysku poznawczego oraz relacji między skutecznością retoryczną a wspólnym dochodzeniem do wiedzy. Debata krakoska przedstawiona zostaje nie jako alternatywa eliminująca formaty rywalizacyjne, lecz jako ich uzupełnienie – ukierunkowane na rozwijanie kultury logicznej, kompetencji dialogicznych oraz refleksyjnego uczestnictwa w sporze publicznym.
Zitieren
APA
Pruś, J. (2026). Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśród współczesnych formatów debat. "Res Rhetorica", 13(2), 144-165. https://doi.org/10.29107/rr2026.2.7
Vancouver
Pruś J. Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśród współczesnych formatów debat. "Res Rhetorica". 2026;13(2):144-165. doi:10.29107/rr2026.2.7
BibTeX
@article{Pru2026,
author = {Pruś, Jakub},
title = {Debata krakoska – pytania i odpowiedzi. Teoretyczne podstawy i miejsce wśród współczesnych formatów debat},
journal = {"Res Rhetorica"},
year = {2026},
volume = {13},
number = {2},
pages = {144--165},
doi = {10.29107/rr2026.2.7}
}
EUVIMED