YAPRAK DÖKÜMÜ VE KİRALIK KONAK ROMANLARINDAKİ BAŞKİŞİLERİN BENZERLİKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 28.04.2026 · (31) · 1-12
DOI: 10.29029/busbed.1770835 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 28.04.2026. Verfasst von Adem Gürbüz. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Reşat Nuri Güntekin, Türk edebiyatının en önemli ve etkili isimlerindendir. Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi’nin öncülerinden olan bu yazarlar, eserleriyle Osmanlı ve Türk toplumunun geçirdiği dönüşüme dikkat çekmiş ve yazdıkları kanonik eserlerle toplumsal yaşama ışık tutmuştur. Bu çalışma bahsi geçen iki romancıya ait olan Kiralık Konak ve Yaprak Dökümü romanlarının başkişilerini karşılaştırmayı ve aralarındaki benzerlikleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu eserlerden 1930 yılında yayımlanan Yaprak Dökümü’nde yeniliğe karşı direnen ve geleneksel yaşamını eskisi gibi yürütmeye çalışan Ali Rıza Bey’in trajedisi işlenir. 1922 yılında yayımlanan Kiralık Konak’ta ise değişen/dönüşen toplumsal yaşamdan korunmak için önce konağına daha sonra bu konakta da tutunamayarak konağın bir odasına sığınmak zorunda kalan Naim Efendi’nin dramı anlatılır. Çalışma sonucunda her iki roman başkişisinin de anlatı boyunca yaşanan olaylardan dolayı iktidar/güç kaybettiği ve pasifleşerek içine kapandığı tespit edilmiştir. Yine başkişilerin geleneklerine ve geçmişe saplantılı denecek kadar bağlı olduğu ve dönüşüme ayak uyduramadıkları için zarar gördükleri de anlaşılmıştır. Roman başkahramanlarının anlatı boyunca güç kaybına uğradıkları ve kendilerine ait hissettikleri mekânların zamanla işlev değiştirerek onları sıkıştırdığı/boğduğu görülmüştür. Son olarak her iki başkişinin de örnek birer Osmanlı bürokratı olduğu ve dürüstlükleriyle, bilgelikleriyle, ahlaka ve namusa dönük değerlere bağlılıklarıyla ortak kimlik özellikleri taşıdıkları tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Gürbüz, A. (2026). YAPRAK DÖKÜMÜ VE KİRALIK KONAK ROMANLARINDAKİ BAŞKİŞİLERİN BENZERLİKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1-12. https://doi.org/10.29029/busbed.1770835
Vancouver
Gürbüz A. YAPRAK DÖKÜMÜ VE KİRALIK KONAK ROMANLARINDAKİ BAŞKİŞİLERİN BENZERLİKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:1-12. doi:10.29029/busbed.1770835
BibTeX
@article{Grbz2026,
author = {Gürbüz, Adem},
title = {YAPRAK DÖKÜMÜ VE KİRALIK KONAK ROMANLARINDAKİ BAŞKİŞİLERİN BENZERLİKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME},
journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {31},
pages = {1--12},
doi = {10.29029/busbed.1770835}
}
EUVIMED