EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’inin Propp’un Biçimbilimsel Yöntemine Göre İncelenmesi

Seda Kurt, Esra Doğan

HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature) · 10.04.2026 · (24 [BAHAR 2026]) · 250-269

DOI: 10.28981/hikmet.1880127 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), online erschienen am 10.04.2026. Verfasst von Seda Kurt und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Hüsrev ü Şîrîn, Şeyhî (ö.834/1431[?]) tarafından 1421-1429 tarihleri arasında yazıldığı tahmin edilen, Nizâmî’nin (ö.611/1214[?]) aynı adla kaleme aldığı Farsça mesnevisinin Türkçe tercümesidir. İki kahramanlı aşk mesnevisi olan Hüsrev ü Şîrîn, Sasani hükümdarının oğlu Hüsrev ile Ermen melikesinin yeğeni Şîrîn’in macerasını konu alır. Bu mesnevide bir aşk üçgeni bulunmakta olup Ferhâd karakteri de Şîrîn’e âşıktır. Rus halkbilimcisi Vladimir Propp’un (ö.1970) dönem ve yazar gibi metin dışı unsurları dikkate almayarak yalnızca metin içi unsurlara odaklandığı Masalın Biçimbilimi adlı kitabında Rus halk masalları üzerinde uyguladığı yönteme göre masalın değişmez kişileri, bu kişilerin işlevleri ve eylem alanları vardır. Bu makale kapsamında Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’i, Propp’un Masalın Biçimbilimi adlı kitabında açıkladığı yönteme göre incelenmiştir. Bu makalenin amacı; Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’inin yapısal unsurlarının metin içindeki işlevlerini Propp’un yöntemiyle ortaya koymaktır. Bu yöntem ışığında eser; tahkiye öncesi, tahkiye kısmı ve tahkiye sonrası şeklinde üç bölüme ayrılmış ve âgâz-ı dâstân ile başlayan tahkiye kısmı, Propp’un yöntemi dikkate alınarak bir bütün hâlinde incelenmiştir. İnceleme sırasında tahkiye kısmı kesitlere ayrılmış, şahıslar ve eylem alanları sıralanmış, aranan objeler ortaya konmuş, sorunlar ve bunların çözümleri belirlenmiş, zaman ve mekân ile ilgili bilgiler açıklanmıştır. İnceleme neticesinde Hüsrev ü Şîrîn’in Propp’un Masalın Biçimbilimi adlı kitabında işaret ettiği kişileri, kişilerin işlevlerini ve eylem alanlarını büyük ölçüde karşıladığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda çift kahramanlı aşk mesnevilerinin masallarla yapı bakımından ortak unsurlar taşıyıp taşımadığı tartışılmıştır.

Zitieren

APA

Kurt, S., & Doğan, E. (2026). Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’inin Propp’un Biçimbilimsel Yöntemine Göre İncelenmesi. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), 250-269. https://doi.org/10.28981/hikmet.1880127

Vancouver

Kurt S, Doğan E. Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’inin Propp’un Biçimbilimsel Yöntemine Göre İncelenmesi. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature). 2026:250-269. doi:10.28981/hikmet.1880127

BibTeX
@article{Kurt2026,
  author = {Kurt, Seda and Doğan, Esra},
  title = {Şeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’inin Propp’un Biçimbilimsel Yöntemine Göre İncelenmesi},
  journal = {HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature)},
  year = {2026},
  number = {24 [BAHAR 2026]},
  pages = {250--269},
  doi = {10.28981/hikmet.1880127}
}
Kostenlos starten →