EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Ahmet Mithat Efendi’nin Üç Romanında Adalet ve Ceza Anlayışı: “İntikam”

Nur Doğan

HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature) · 10.04.2026 · (24 [BAHAR 2026]) · 717-740

DOI: 10.28981/hikmet.1843783 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), online erschienen am 10.04.2026. Verfasst von Nur Doğan. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İnsanın adil bir dünyada yaşama isteğinin neticesinde geliştirdiği ceza mekanizmalarından biri intikamdır. İnsanlık tarihinin en ilkel ceza mekanizması addedilen ve insanın dürtülerinden biri olduğuna inanılan bu mefhum, Eski Yunan’dan itibaren edebî metinlerde de gündeme getirilen başlıca konulardandır. İntikam olgusu metinlerde kimi zaman meşruluğu yönünden sorgulanmış kimi zaman ise adaleti sağlayan bir ceza yöntemi olarak sunulmuştur. Her iki tavra, Türk edebiyatından örneklerde de rastlanmaktadır. Bilhassa eserlerini devletin devamını toplumun nizamında görerek halkı eğitmek amacıyla kaleme alan Ahmet Mithat Efendi de bu kavramın meşruluğunu, gerçekleştirenin toplumsal değerlere yakınlığı ve uzaklığı, rolüne ve niyetine göre sorgulayanlardan biridir. Zira bu kavramları ferdî plandan ziyade, toplumsal ve ahlâkî perspektiften değerlendirmiştir. O, intikamı milletin birbirine kenetlenmesini sağlayan değerleri tehdit edeni ortadan kaldırmak için kullanır; fakat bu hususta insan eliyle alınan intikamdan yana olmadığını, onun yerine “ilahî intikam” dediği adalet sisteminin tecelli etmesini beklemenin doğru bir yol olduğunu ima eder. Lakin toplumun sürekliliği için verilen mücadelede her şeyin mübah olacağına dair inancı kimi zaman eylemi ilahî güce bırakmasını engellemiştir. Bu çalışmada da Ahmet Mithat Efendi’nin intikam olgusuna bakış açısı örnekler ve nedenleri ortaya konacaktır. Bunun için intikam ve adalet kavramını olayların merkezine aldığı Dünyaya İkinci Geliş Yahut İstanbul’da Neler Olmuş, Dürdane Hanım, Gürcü Kızı yahut İntikam romanları seçilmiştir.

Zitieren

APA

Doğan, N. (2026). Ahmet Mithat Efendi’nin Üç Romanında Adalet ve Ceza Anlayışı: “İntikam”. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), 717-740. https://doi.org/10.28981/hikmet.1843783

Vancouver

Doğan N. Ahmet Mithat Efendi’nin Üç Romanında Adalet ve Ceza Anlayışı: “İntikam”. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature). 2026:717-740. doi:10.28981/hikmet.1843783

BibTeX
@article{Doan2026,
  author = {Doğan, Nur},
  title = {Ahmet Mithat Efendi’nin Üç Romanında Adalet ve Ceza Anlayışı: “İntikam”},
  journal = {HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature)},
  year = {2026},
  number = {24 [BAHAR 2026]},
  pages = {717--740},
  doi = {10.28981/hikmet.1843783}
}
Kostenlos starten →