Karşılaştırmalı Dinler Tarihi Metodolojisi Bağlamında Antik Mezopotamya Ateş Tanrısı Gibil/Girra
Bilimname · 30.10.2026 · (56) · 335-350
DOI: 10.28949/bilimname.1941910 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bilimname, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Harun Duman. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Semavi dinlerin ateşe yaklaşımını ve antik Mezopotamyalıların ateş tanrısı Gibi/Girra nezdinde ateşe yaklaşımlarını karşılaştıran bir araştırma makalesidir. Ateş, bulunduğundan bu yana birçok dinde kendini tapınım bulmuş ve birçok mite konu olmuştur. Ateşin ısıtıcı ve yok edici özelliklerinden dolayı antik Mezopotamyalılar ateşe kutsallık atfetmişler ve bir de ateş tanrısı yaratarak ona tapmışlardır. Bunun yanında bazı ritüeller vasıtasıyla ateş tanrısından günahlarının affedilmesi veya dualarının kabul olmasını istemişlerdir. Semavi dinler ise ateş, tanrının kendini göstermesinin bir aracı olmuştur. Ateş, fayda verici ve cezalandırıcı özelliklerinden dolayı bu dinler için tanrının fiili ve kudretinin bir temsili olmuştur.Antik Mezopotamyalılar, kendileri için faydalı veya zararlı olan olgulara kutsallık atfetmişlerdir. Bu bağlamda Sümerce GİBİL, Akadça Girra dedikleri bir ateş tanrısı yaratmışladır. Neredeyse hiç antropomorfik temsili bulunmayan bu tanrı, meşale ile temsil edilmiştir. Birçok tanrı listesinde kendisine yer bulan Gibil/Girra, ateşin ısıtıcı ve yakıcı özelliklerinden dolayı güneşe de benzetilmiştir. İkinci planda bir tanrı olmasına rağmen ısıtıcı özelliği ve büyüleri ortadan kaldırmak için yapılan ritüellerde ona başvurulduğu için önemini korumuştur. Kendisine verilen isimler ve sıfatlar; cellat, mükemmel, ışık, yargıç, yüksek, yüce, saf, yakan, prens, eritici, arındırıcı, fırtına ve cesur şeklindedir. Çivi yazılı metinlerde ve ilahi metinlerde çokça anılan bu tanrı, zamanla özelliklerini Babil ulusal tanrısı Marduk’a bırakarak unutulmuştur.
Zitieren
APA
Duman, H. (2026). Karşılaştırmalı Dinler Tarihi Metodolojisi Bağlamında Antik Mezopotamya Ateş Tanrısı Gibil/Girra. Bilimname, 335-350. https://doi.org/10.28949/bilimname.1941910
Vancouver
Duman H. Karşılaştırmalı Dinler Tarihi Metodolojisi Bağlamında Antik Mezopotamya Ateş Tanrısı Gibil/Girra. Bilimname. 2026:335-350. doi:10.28949/bilimname.1941910
BibTeX
@article{Duman2026,
author = {Duman, Harun},
title = {Karşılaştırmalı Dinler Tarihi Metodolojisi Bağlamında Antik Mezopotamya Ateş Tanrısı Gibil/Girra},
journal = {Bilimname},
year = {2026},
number = {56},
pages = {335--350},
doi = {10.28949/bilimname.1941910}
}
EUVIMED