el-Mîzân’da Kadın: Tabâtabâî’nin Tarihî Tasvirleri ve İslâm’ın Getirdiği Dönüşüme İlişkin Görüşleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme
Tefsir Araştırmaları Dergisi · 30.10.2026 · 10 (2) · 783-808
DOI: 10.31121/tader.2018400 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Tefsir Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Mansur Yayla. Die Arbeit nennt 83 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Tabâtabâî, el-Mîzân’da kadın meselesini ele alırken İslâm öncesi toplumlarda kadının konumu ile İslâm’ın kadına tanıdığı hak ve sorumlulukları karşılaştırmalı biçimde değerlendirir. Müellif, İslâm öncesi toplumlarda kadının çoğu zaman erkek otoritesine bağlı yaşadığını, hukukî ve iktisadî tasarruf alanlarının önemli ölçüde sınırlandığını savunmaktadır. Çalışma, müellifin kadın hakkındaki değerlendirmelerinin tarihî veriler ve fıkıh görüşleriyle ne ölçüde örtüştüğü sorusuna cevap aramaktadır. Karşılaştırmalı-eleştirel inceleme yöntemi kullanılarak Tabâtabâî’nin bu değerlendirmeleri tarihî, antropolojik ve hukukî verilerle karşılaştırılmış, genellemelerinin dayanakları ve sınırları incelenmiştir. İnceleme sonucunda kabile toplumlarına dair bazı tespitlerinin antropolojik bulgularla desteklendiği, farklı coğrafyalardaki toplulukları ortak özellikler üzerinden ele almasının ise tarihî ve kültürel farklılıkları yeterince yansıtmadığı görülmüştür. Hindistan ve Çin hakkındaki bazı açıklamaları tarihî kayıtlarda karşılık bulurken Eski Mısır ve Yunan dünyasına ait veriler ile Hammurabi Kanunları, kadınların mülkiyet, miras ve hukukî ehliyet bakımından çeşitli haklara sahip olabildiğine işaret etmektedir. Câhiliye Arap toplumunda kadınların evlilik, miras, ticaret ve dinî hayattaki imkânları aile, kabile ve ekonomik şartlara göre değişmektedir. Hak ve görevlerdeki bazı farklılıkları fıtratla açıklayan müellif, yönetim, yargı ve doğrudan savaş gibi görevleri erkeklere tahsis eder. Yönetim konusundaki tercihi klasik fıkıhtaki hâkim görüşle büyük ölçüde uyumlu iken yargı meselesinde farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Sonuç olarak el-Mîzân’da kadın, insanî değer ve hukukî şahsiyet bakımından erkekle ortak kabul edilmekte, bazı toplumsal görevler ise yaratılış özelliklerine göre ayrılmaktadır.
Zitieren
APA
Yayla, M. (2026). el-Mîzân’da Kadın: Tabâtabâî’nin Tarihî Tasvirleri ve İslâm’ın Getirdiği Dönüşüme İlişkin Görüşleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Tefsir Araştırmaları Dergisi, 10(2), 783-808. https://doi.org/10.31121/tader.2018400
Vancouver
Yayla M. el-Mîzân’da Kadın: Tabâtabâî’nin Tarihî Tasvirleri ve İslâm’ın Getirdiği Dönüşüme İlişkin Görüşleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Tefsir Araştırmaları Dergisi. 2026;10(2):783-808. doi:10.31121/tader.2018400
BibTeX
@article{Yayla2026,
author = {Yayla, Mansur},
title = {el-Mîzân’da Kadın: Tabâtabâî’nin Tarihî Tasvirleri ve İslâm’ın Getirdiği Dönüşüme İlişkin Görüşleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme},
journal = {Tefsir Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {783--808},
doi = {10.31121/tader.2018400}
}
EUVIMED