EUVIMEDOpdag EUVIMED
Open access · CC BY 4.0

Türkiye ‘de dijital bilgi okuryazarlığına sahip öğrenci profillerinin incelenmesi

Yaren Akbulut, Selay Giray Yakut

Journal of Awareness · 2026-05-07 · 11 · e3149

DOI: 10.26809/joa.3149 ↗

At a glance

Journal article in Journal of Awareness, published online on 2026-05-07. Written by Yaren Akbulut and 1 co-authors. 16 references. The full text is freely available (open access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografiske oplysningerCiteRelated studies

Abstract (original language)

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki öğrencilerin dijital bilgi okuryazarlığına yönelik tutum ve davranışlarını incelemek ve bu doğrultuda oluşturulan öğrenci profilleri ile sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Yöntem: Çalışmada, PISA 2022 Öğrenci Anketi veri seti kullanılmış ve dijital bilgi okuryazarlığını temsil eden değişkenler belirlenmiştir. Bu değişkenler; çevrim içi bilgilere güvenme, farklı kaynakları karşılaştırma, bilgiyi paylaşmadan önce doğrulama, doğruluğu tartışma ve yanlış bilgiyi işaretleme davranışlarını kapsamaktadır. Veriler, çok değişkenli istatistiksel analiz tekniklerinden iki aşamalı kümeleme analizi ile IBM SPSS 27 programında analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda öğrenciler beş farklı profile ayrılmıştır: bilinçli, şüpheli fakat bilinçli, şüpheli ve pasif, dijital bilgiye uzak ve dijital okuryazar. Dijital okuryazarlık düzeyi düşük olan öğrencilerin özellikle şüpheli ve pasif ile dijital bilgiye uzak kümelerde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Ayrıca küme üyelikleri ile cinsiyet, ebeveyn eğitim düzeyi ve sosyoekonomik statü arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç: Çalışma, dijital bilgi okuryazarlığının yalnızca eğitimle değil, aynı zamanda sosyoekonomik koşullarla da yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, dijital becerilerin geliştirilmesine yönelik eğitim politikalarının sosyoekonomik desteklerle birlikte ele alınması önerilmektedir. Araştırma, kümeleme analizi ile öğrenci profillerini ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Cite

APA

Akbulut, Y., & Yakut, S. G. (2026). Türkiye ‘de dijital bilgi okuryazarlığına sahip öğrenci profillerinin incelenmesi. Journal of Awareness, 11, e3149. https://doi.org/10.26809/joa.3149

Vancouver

Akbulut Y, Yakut SG. Türkiye ‘de dijital bilgi okuryazarlığına sahip öğrenci profillerinin incelenmesi. Journal of Awareness. 2026;11:e3149. doi:10.26809/joa.3149

BibTeX
@article{Akbulut2026,
  author = {Akbulut, Yaren and Yakut, Selay Giray},
  title = {Türkiye ‘de dijital bilgi okuryazarlığına sahip öğrenci profillerinin incelenmesi},
  journal = {Journal of Awareness},
  year = {2026},
  volume = {11},
  pages = {e3149},
  doi = {10.26809/joa.3149}
}
Start for free →