EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

“XUDÊ NEKIR MIRAZÊ VA HER DU AŞIQA”: XEBATEKE MIQAYESEYÎ LI SER VARYANTÊN EFRÎN Û ŞINGALÊ YÊN ARZI Û QENBERA BI KURMANCÎ

Sevim Hatun Sürücü, Ömer Delikaya

Şarkiyat · 04.07.2026 · 18 (1) · 218-244

DOI: 10.26791/sarkiat.1855298 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Şarkiyat, online erschienen am 04.07.2026. Verfasst von Sevim Hatun Sürücü und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Ev nivîsar hewl dide bi nêrîneke miqayeseyî varyantên cuda yên destana “Arzi û Qenberê” binirxîne ku di nav xebatên li ser edebiyata kurdî ya devkî de zêde nayên zanîn. Bi vê niyetê xebat bal û dêna xwe dide sê varyantên bi têkeliya pexşan û helbestê pêkhatî yên ji herêma Efrînê û du varyantên pexşanî yên ji Şingalê ku li wir zêdetir bi navê “Qenber û Xanelerzî” nasyar e. Herwiha yekem car di vê xebatê de varyaneteke nû ya destanê ji ber qeyda deng a kilamciyê Efrînê, Mecîdê Hemgulî (1922-2007) tê bernivîsandin ku di sala 2002yê de bi tevî tembûrvan Wehîd Xelîl îcra kiriye. Mecîdê Hemgulî ku di nav nerîta destanbêjî û kilambêjiya li Efrînê de perwerde bûye û gelek kilam ji hosteyên xwe rakirine, bi şêwaza xasî xwe ya estetîk destan îcra kiriye. Ev xebat, herwiha bi rêya varyantên cuda urf û adetên zewacê, nakokiyên çînî û bandora normên sosyo-çandî yên li ser vegêranê dinirxîne. Nerîta kurdî ya devkî bi sedsalan e bi cîhanên vegêranê yên miletên cînar re di nav danûstandineke zindî de ye. Destana Arzu û Qenber jî wekî pireke vegêranê dema ji çandekê derbasî ya din dibe bi şêwaz, ziman û çandên nû re dikeve nav veguherînên bingehîn. Ev destan di nav repertiwara hîkayetên gelêrî (halk hikâyesi) yên tirkî de belavbûneke berfireh nîşan dide û bi ser vê yekê re jî meriv dikare koka mihtemel a wê destnîşan bike. Ji aliyê din ve, ev xebat eşkere dike ku heman vegêran di kurmancî de, li ser xeta Efrîn û Şengalê, di nava derdorên cuda yên cografî û baweriyê de çawa veguheriye du ekotîpên ji hev cuda.

Zitieren

APA

Sürücü, S. H., & Delikaya, Ö. (2026). “XUDÊ NEKIR MIRAZÊ VA HER DU AŞIQA”: XEBATEKE MIQAYESEYÎ LI SER VARYANTÊN EFRÎN Û ŞINGALÊ YÊN ARZI Û QENBERA BI KURMANCÎ. Şarkiyat, 18(1), 218-244. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1855298

Vancouver

Sürücü SH, Delikaya Ö. “XUDÊ NEKIR MIRAZÊ VA HER DU AŞIQA”: XEBATEKE MIQAYESEYÎ LI SER VARYANTÊN EFRÎN Û ŞINGALÊ YÊN ARZI Û QENBERA BI KURMANCÎ. Şarkiyat. 2026;18(1):218-244. doi:10.26791/sarkiat.1855298

BibTeX
@article{Src2026,
  author = {Sürücü, Sevim Hatun and Delikaya, Ömer},
  title = {“XUDÊ NEKIR MIRAZÊ VA HER DU AŞIQA”: XEBATEKE MIQAYESEYÎ LI SER VARYANTÊN EFRÎN Û ŞINGALÊ YÊN ARZI Û QENBERA BI KURMANCÎ},
  journal = {Şarkiyat},
  year = {2026},
  volume = {18},
  number = {1},
  pages = {218--244},
  doi = {10.26791/sarkiat.1855298}
}
Kostenlos starten →