NÜZÛL DÖNEMİ SONRASI OLAYLARIN AYETLERLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ: İBN KESÎR’İN EL-BİDÂYE VE’N-NİHÂYE ÖRNEĞİ
Şarkiyat · 04.07.2026 · 18 (1) · 371-392
DOI: 10.26791/sarkiat.1854765 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Şarkiyat, online erschienen am 04.07.2026. Verfasst von Muhammed Sadık Subaşı. Die Arbeit nennt 3 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kur’an ayetlerinin nüzûl dönemi sonrasındaki kişi, kurum ve olaylarla ilişkilendirilmesi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Müslümanlar açısından hayatı vahiy çerçevesinde yaşamanın; olayları ve olguları vahiy ekseninde değerlendirmenin yolu bu ilişkilendirmelerden geçmektedir. Bu durum, İslâm düşüncesinde yorumun sürekliliğini ve vahyin tarih içindeki yankısını gösteren bir olgu olarak değerlendirilebilir. Nitekim âyetler sadece dini hükümler için değil tarihi olayları anlamak, açıklamak ve yorumlamak için de kullanılmıştır. Ancak âyetlerin iç ve dış bağlamlarından koparılarak siyasi, dini, mezhebi vb. konularda taraflar için meşrulaştırma aracı olarak kullanılması bu bağlamdaki problemlerin başında gelmektedir. Bu çalışma, söz konusu olgunun hem müfessir hem de tarihçi olan İbn Kesîr’in el-Bidâye ve’n-Nihâye adlı tarih eserinde nasıl tezahür ettiğini incelemektedir. Hz. Peygamber’in vefatından sonrası esas alınarak yapılan taramada müellifin kendi anlatısı içinde 57 yerde doğrudan ayetlere atıfta bulunduğu tespit edilmiştir. İbn Kesîr, müfessir kimliğiyle tarihî olayları ele alırken Kur’an’ı, bazen olayların açıklayıcı çerçevesi hâline getirmekte bazen de yönlendirici bir işlev yüklemektedir. Toplumların ahlaki çözülmeleri, doğa olayları ya da siyasi değişimleri büyük bir ustalıkla ayetlerle ilişkilendirmektedir. Bu yaklaşım, Kur’an’ın tarih dışı değil, tarih içinde yaşayan bir rehber olarak algılandığını gösterir. Bununla birlikte, ayetlerin nüzûl bağlamı dışındaki olaylara uygulanması metodolojik bazı tartışmaları da gündeme getirir. İbn Kesîr’in yöntemi bu yönüyle hem anlam genişlemesinin imkânı hem de yorumun sınırları açısından dikkate değerdir. Sonuç olarak bu çalışma, el-Bidâye örneği üzerinden Kur’an ayetlerinin vahiy sonrası olaylarla nasıl ilişkilendirildiğini analiz etmekte; bu ilişkilendirmelerin barındırdığı problemleri ve İslâm ilim geleneğinde tefsir ile tarih arasındaki dinamik etkileşimi görünür kılmaktadır.
Zitieren
APA
Subaşı, M. S. (2026). NÜZÛL DÖNEMİ SONRASI OLAYLARIN AYETLERLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ: İBN KESÎR’İN EL-BİDÂYE VE’N-NİHÂYE ÖRNEĞİ. Şarkiyat, 18(1), 371-392. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1854765
Vancouver
Subaşı MS. NÜZÛL DÖNEMİ SONRASI OLAYLARIN AYETLERLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ: İBN KESÎR’İN EL-BİDÂYE VE’N-NİHÂYE ÖRNEĞİ. Şarkiyat. 2026;18(1):371-392. doi:10.26791/sarkiat.1854765
BibTeX
@article{Suba2026,
author = {Subaşı, Muhammed Sadık},
title = {NÜZÛL DÖNEMİ SONRASI OLAYLARIN AYETLERLE İLİŞKİLENDİRİLMESİ: İBN KESÎR’İN EL-BİDÂYE VE’N-NİHÂYE ÖRNEĞİ},
journal = {Şarkiyat},
year = {2026},
volume = {18},
number = {1},
pages = {371--392},
doi = {10.26791/sarkiat.1854765}
}
EUVIMED