EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Recez Şairi Accâc: Arap Edebiyatındaki Yeri ve Şiirlerinin Lügatlardaki İstişhâd Yönü

Muhammed Altuntaş

Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies · 01.11.2026 · 0 (49) · 297-321

DOI: 10.26650/jos.1931149 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies, online erschienen am 01.11.2026. Verfasst von Muhammed Altuntaş. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Emevî Dönemi recez şairlerinden Accâc’ın (öl. 97/715) hayatını, edebî konumunu ve şiirlerinin Arap lügatlarındaki istişhâd yönünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, “Accâc’ın Arap edebiyatındaki yeri nedir? Beyitleri klasik lügatlarda hangi dilsel yönleriyle istişhâd edilmiştir?” sorularıdır. Accâc’ın recez şairleri arasındaki konumu, İmruülkays’ın (öl. 540) kaside şairleri arasındaki konumuna benzetilmektedir. Accâc’ın divanında yer alan beyitler, başta Sîbeveyhi (öl. 180/796) ve İbn Cinnî (öl. 392/1002) olmak üzere birçok dil âlimi tarafından çeşitli gramer meselelerinde istişhâd olarak zikredilmiştir. Ayrıca, Asmaî’nin (öl. 216/831) Accâc’ın recezlerini ilim halkalarında okuttuğu ve şerhlerini kaydettirdiği nakledilmektedir. Bu bağlamda, Accâc hakkında ülkemizde müstakil bir makale veya tez çalışmasının bulunmaması, onun şiirleri hakkında yapılacak çalışmaları önemli kılmaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde yürütülmüş olup temel olarak doküman analizine dayanmaktadır. Bu kapsamda şairin hayatı ve edebî konumuna dair bilgiler tabakât ve edebiyat kaynaklarından edinilmiştir. Başta Halîl b. Ahmed’in (öl. 175/791) Kitâbü’l-ʻAyn adlı eseri olmak üzere diğer bazı klasik lügat kaynakları taranarak Accâc’a nispet edilen istişhâd örnekleri tespit edilmiştir. Ardından bu beyitlerin lügat müellifleri tarafından hangi dilsel meseleleri açıklamak amacıyla kullanıldığı incelenmiş ve örnekler içeriklerine göre tasnif edilmiştir. Sonuç olarak, Accâc’ın beyitlerinin garîb, nâdir ve muarreb lafızlar, iştikâk örnekleri ve çeşitli dilsel tasarruflar yönüyle lügatlarda delil olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, Accâc’ın yalnızca recez türünü geliştiren bir şair değil, aynı zamanda Arap dilindeki yaygın olmayan kelime ve kullanım biçimlerinin açıklanmasında şiirlerinden yararlanılan önemli bir şair olduğunu göstermektedir.

Zitieren

APA

Altuntaş, M. (2026). Recez Şairi Accâc: Arap Edebiyatındaki Yeri ve Şiirlerinin Lügatlardaki İstişhâd Yönü. Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies, 0(49), 297-321. https://doi.org/10.26650/jos.1931149

Vancouver

Altuntaş M. Recez Şairi Accâc: Arap Edebiyatındaki Yeri ve Şiirlerinin Lügatlardaki İstişhâd Yönü. Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies. 2026;0(49):297-321. doi:10.26650/jos.1931149

BibTeX
@article{Altunta2026,
  author = {Altuntaş, Muhammed},
  title = {Recez Şairi Accâc: Arap Edebiyatındaki Yeri ve Şiirlerinin Lügatlardaki İstişhâd Yönü},
  journal = {Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies},
  year = {2026},
  volume = {0},
  number = {49},
  pages = {297--321},
  doi = {10.26650/jos.1931149}
}
Kostenlos starten →