EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Az Çalışılan Dillerde Edebî Anlatının Sözlü Çeviride Yeniden İnşası: Nodar Dumbadze Örneği

Sudan Altun

Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi · 07.07.2026 · (56) · 191-209

DOI: 10.24058/tkidergi.1893538 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 07.07.2026. Verfasst von Sudan Altun. Die Arbeit nennt 16 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Edebî metinlerin sözlü çevirisi, çeviribilim literatüründe genellikle yazılı çeviri ölçütleri çerçevesinde ele alınmış, bu bağlamda sözlü aktarım süreçlerinde ortaya çıkan dönüşümler çoğunlukla kayıp merkezli bir perspektifle açıklanmıştır. Ancak, sözlü çeviri, anlık üretim koşulları ve bilişsel sınırlılıklar gibi faktörler nedeniyle yalnızca dilin aktarılmasından ibaret bir süreç değildir. Metnin anlamını farklı bir söylemsel düzlemde yeniden yapılandıran dinamik bir etkinliktir. Bu noktada, özellikle az çalışılan dillerde üretilmiş edebî metinlerin sözlü çevirisi söz konusu olduğunda, bu yeniden yapılandırma süreci daha belirgin hale gelmektedir. Az çalışılan dillerdeki metinler, genellikle hedef kültürde sınırlı kültürel aşinalık ve bağlamsal bilgi eksiklikleri ile karşılaşıldığından, sözlü çevirmen, metnin dilsel aktarımını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kültürel ve söylemsel bir arabulucu rolü üstlenir. Gürcü edebiyatının önemli yazarlarından Nodar Dumbadze’nin eserleri, sözlü çevirinin edebî anlatıyı nasıl dönüştürdüğünü anlamak için ideal bir örnek teşkil etmektedir. Dumbadze’nin metinlerinde sessizlik, sezdirme, çocuksu anlatıcı sesi ve ironik mizah gibi anlatım unsurları, yazılı metinlerde okurun daha fazla yorum yapmasına olanak verirken, sözlü çeviride bu unsurların daha açık bir biçimde aktarılması gerekmektedir. Sözlü çevirmen, bu tür anlatım stratejilerini hedef dilde anlamın kaybolmaması için yeniden şekillendirmek zorundadır. Bu makale, sözlü çevirideki dönüşümlerin birer çeviri hatası değil, çevirinin doğasında bulunan bir yeniden yapılandırma süreci olduğunu savunmaktadır. Farklı dönemlere ait eserlerin bir arada incelenmesi, bu dönüşümlerin yalnızca dönemin etkisiyle değil, yazarın özgün anlatı poetikasına dayalı yapısal özelliklerden kaynaklandığını göstermektedir. Böylece bu çalışma, edebiyat ve sözlü çeviri çalışmalarını kesiştiren disiplinlerarası bir katkı sunarak, sözlü çevirinin edebî metinlerdeki rolünü yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Zitieren

APA

Altun, S. (2026). Az Çalışılan Dillerde Edebî Anlatının Sözlü Çeviride Yeniden İnşası: Nodar Dumbadze Örneği. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 191-209. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1893538

Vancouver

Altun S. Az Çalışılan Dillerde Edebî Anlatının Sözlü Çeviride Yeniden İnşası: Nodar Dumbadze Örneği. Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 2026:191-209. doi:10.24058/tkidergi.1893538

BibTeX
@article{Altun2026,
  author = {Altun, Sudan},
  title = {Az Çalışılan Dillerde Edebî Anlatının Sözlü Çeviride Yeniden İnşası: Nodar Dumbadze Örneği},
  journal = {Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi},
  year = {2026},
  number = {56},
  pages = {191--209},
  doi = {10.24058/tkidergi.1893538}
}
Kostenlos starten →