EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Doksanüç Harbi’nde Ardahan’ın Düşüşüne İstanbul Halkı ve Devlet Adamlarının Tepkisi (1877)

Hasan Ali Çakmak

Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi · 30.06.2026 · (55) · 1-28

DOI: 10.24058/tkidergi.1799050 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Hasan Ali Çakmak. Die Arbeit nennt 82 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sırasında gerçekleşen önemli bir olay olan Ardahan’ın Rus ordusu tarafından ele geçirilmesinin (17 Mayıs 1877) devlet adamları ve halk nezdinde Osmanlı payitahtı İstanbul üzerindeki derin siyasi ve sosyal etkilerini incelemektedir. Ardahan’ın kaybı, başkentte büyük bir şok ve infial yaratarak hem halk hem de siyasi çevrelerde yoğun tepkilere neden olmuştur. Bilhassa medrese talebeleri öncülüğünde sokağa dökülen çevreler, askeri başarısızlığa karşı güçlü gösteriler düzenlemiştir. Meclis-i Mebusan üyeleri de mağlubiyeti sert bir şekilde eleştirmiş, bu tepkiler hükûmet üzerinde ciddi bir baskı teşkil etmiştir. Yaşanan toplumsal ve siyasi krizin ardından, merkezi otorite hızlı ve sert tedbirler almak zorunda kalmış, İstanbul’da örfi idare (sıkıyönetim) ilan edilmiş, basın ve bürokrasi sıkı bir denetime tabi tutulmuştur. Sorumlu görülen Serasker Redif Paşa, Hariciye Nazırı Safvet Paşa ve Şeyhülislam Hayrullah Efendi gibi üst düzey devlet adamları görevden el çektirilmiştir. Devlet adamları, bu krizi sadece bir savaş yenilgisi değil, aynı zamanda anayasal rejimi fiilen askıya alacak bir yönetim hamlesi için fırsat olarak addetmiştir. Muhalif aydın ve bürokratların tasfiyeleri gerçekleştirilmiş, bu durum muharebe sürerken devlet idaresinde sağlıklı bir değerlendirme ve yenilginin arka planındaki yapısal sorunları tartışma imkanını yok etmiştir. Makale söz konusu çerçevede Ardahan’ın düşüşünün İstanbul’da toplumsal bir infiale nasıl dönüştüğünü ve ricalin bu duruma verdiği tepkileri arşiv belgeleri ve dönemin gazeteleri ışığında analiz etmektedir.

Zitieren

APA

Çakmak, H. A. (2026). Doksanüç Harbi’nde Ardahan’ın Düşüşüne İstanbul Halkı ve Devlet Adamlarının Tepkisi (1877). Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 1-28. https://doi.org/10.24058/tkidergi.1799050

Vancouver

Çakmak HA. Doksanüç Harbi’nde Ardahan’ın Düşüşüne İstanbul Halkı ve Devlet Adamlarının Tepkisi (1877). Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi. 2026:1-28. doi:10.24058/tkidergi.1799050

BibTeX
@article{akmak2026,
  author = {Çakmak, Hasan Ali},
  title = {Doksanüç Harbi’nde Ardahan’ın Düşüşüne İstanbul Halkı ve Devlet Adamlarının Tepkisi (1877)},
  journal = {Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi},
  year = {2026},
  number = {55},
  pages = {1--28},
  doi = {10.24058/tkidergi.1799050}
}
Kostenlos starten →