Geleneksel Çini ve Tezhip Sanatında Saz Yolu Üslûbunun Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi
Art-e Sanat Dergisi · 28.06.2026 · (37)
DOI: 10.21602/sduarte.1890735 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Art-e Sanat Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Derya Çevik. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı süsleme sanatlarının en özgün üsluplarından biri olan saz yolu, 16. yüzyılda özellikle Kanuni Sultan Süleyman döneminde gelişmiş ve saray nakkaşhanesinin baş sanatçı Şahkulu ile özdeşleşmiştir. Bu araştırma, saz yolu üslubunun geleneksel çini ve tezhip sanatlarındaki teknik, ikonografik ve kompozisyon özelliklerini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, çiniler ve dönemin yazma eserlerindeki tezhip örnekleri, üslubun karakteristik motifleri (ejderha, anka, stilize bitkiler) ve kompozisyon düzenleri açısından analiz edilmiştir. Bu bağlamda çini sanatında özellikle İznik atölyelerinde uygulanan sır altı tekniğiyle üretilen eserlerde kıvrımlı saz yaprakları ve palmetler, simetrik olmayan bir dengeyle yerleştirildiği gözlemlenmektedir. Aynı zamanda Tezhip sanatında Mushaf süslemelerinde, altın zemin üzerine işlenen hançerî yapraklar ve bulut motifleriyle saz yolu, klasik rumi-hatayî üsluba dinamik bir alternatif olması bakımından incelenmiştir. Araştırma doğrultusunda saz yolu üslubu, Osmanlı’nın kendine özgü sanat kimliğinin oluşumunda önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca geleneksel formları fantastik bir estetikle birleştiren bu üslup, günümüzde de çağdaş Türk sanatçıları için önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, saz yolunun çini ve tezhipteki uygulama farklılıklarını sistematik bir şekilde karşılaştıran önemli analizlerden biri olmayı hedeflemektedir.
Zitieren
APA
Çevik, D. (2026). Geleneksel Çini ve Tezhip Sanatında Saz Yolu Üslûbunun Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi. Art-e Sanat Dergisi. https://doi.org/10.21602/sduarte.1890735
Vancouver
Çevik D. Geleneksel Çini ve Tezhip Sanatında Saz Yolu Üslûbunun Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi. Art-e Sanat Dergisi. 2026. doi:10.21602/sduarte.1890735
BibTeX
@article{evik2026,
author = {Çevik, Derya},
title = {Geleneksel Çini ve Tezhip Sanatında Saz Yolu Üslûbunun Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi},
journal = {Art-e Sanat Dergisi},
year = {2026},
number = {37},
doi = {10.21602/sduarte.1890735}
}
EUVIMED