Tezkirede Tarih Okumak: Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid’de Nadir Şah’ın Musul ve Kars İşgali
Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi · 25.04.2026 · (67) · 81-102
DOI: 10.21563/sutad.1629469 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 25.04.2026. Verfasst von Özgür Kıyçak. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Klasik Türk edebiyatında tezkireler birçok bakımdan değer taşımaktadır. Özellikle biyografik bilgi kaynağı olmaları bakımından edebiyat tarihinin aydınlatılmasında temel kılavuz olarak yer alır. Dil ve üslup bakımından ise kendine özgü tarzı ile başlı başına edebî bir değeri haizdir. Biyografik ve edebî değerlerinin yanı sıra tarihî bakımdan verdikleri bilgiler de oldukça özgün bir nitelik arz etmektedir. Tezkire türünün son örneklerinden biri olan Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid’de birçok tarihî bilgi yer almaktadır. Hâlid adlı şairin biyografisinde yer alan tarihî bilgiler bu türdendir. Ali Emîrî, eserinde Hâlid’i kısa bilgilerle tanıtır ve şairi tanıttığı bu maddede uzun bir tarihî bahis açar. Nadir Şah’ın Musul ve Kars işgali ayrıntılı biçimde ele alınır. Ali Emîrî, tezkireci kimliğinin yanı sıra bir vakanüvis gibi olayları yorumlar ve yaşanan hadiseler sebebiyle kaleme alınan şiir örneklerine yer verir. Tezkire, bu madde çerçevesinde künye yazıcılığını esas alan şuara tezkireciliği anlayışından farklı bir nitelik gösterir. Çalışmanın amacı, klasik Türk edebiyatının biyografi türlerinden biri olan tezkirelerin biyografik ve edebî değerlerinin yanı sıra tarihî bakımdan da özgün bilgiler içerdiğini tespit etmektir. Çalışmada Ali Emîrî’nin Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid adlı tezkiresinde ele aldığı Nadir Şah’ın Musul ve Kars işgali örneği çerçevesinde tezkire türünde tarihî muhtevanın yeri belirlenmekte; tezkirelerin tarihî bakımdan önemli bilgi kaynakları olduğu sonucuna varılmaktadır.
Zitieren
APA
Kıyçak, Ö. (2026). Tezkirede Tarih Okumak: Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid’de Nadir Şah’ın Musul ve Kars İşgali. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 81-102. https://doi.org/10.21563/sutad.1629469
Vancouver
Kıyçak Ö. Tezkirede Tarih Okumak: Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid’de Nadir Şah’ın Musul ve Kars İşgali. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2026:81-102. doi:10.21563/sutad.1629469
BibTeX
@article{Kyak2026,
author = {Kıyçak, Özgür},
title = {Tezkirede Tarih Okumak: Tezkire-i Şu‘arâ-yı Âmid’de Nadir Şah’ın Musul ve Kars İşgali},
journal = {Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {67},
pages = {81--102},
doi = {10.21563/sutad.1629469}
}
EUVIMED