Bir Muhalefet Denemesi: Türk ve Fransız Basınında Serbest Cumhuriyet Fırkası
JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE · 30.03.2026 · 12 (1) · 82-99
DOI: 10.21551/jhf.1901679 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Mahmut Koçak. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Serbest Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet döneminde çok partili siyasal yaşama geçiş yönünde atılan önemli bir muhalefet girişimi niteliği taşımaktadır. 1925 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılmasının ardından yaşanan siyasal boşluk ve giderek artan toplumsal-ekonomik sorunlar, yeni bir muhalefet ihtiyacını gündeme getirmiştir. Bu çerçevede, Mustafa Kemal Atatürk’ün teşvikiyle Fethi Okyar liderliğinde kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, literatürde çoğunlukla 'güdümlü muhalefet' olarak değerlendirilmekte ve çok partili siyasal yaşama geçiş sürecinde planlı bir adım olarak yorumlanmaktadır. Ancak parti, beklenen sınırlar içinde kalmayarak kısa sürede geniş halk kitlelerinden destek görmüş, özellikle Ege bölgesindeki mitinglerde yoğun ilgiyle karşılanmıştır. Bu ilginin yarattığı siyasi gerilimler, İzmir mitinginde yaşanan olaylarla zirveye ulaşmış ve nihayetinde 17 Kasım 1930’da partinin kendi kendini feshetmesiyle sonuçlanmıştır. Bu gelişme, çok partili siyasi düzenin erken dönem bir denemesi olarak tarihe geçmiş, fakat tek parti yönetiminin daha da pekişmesine neden olmuştur. Bu çalışma, Serbest Cumhuriyet Fırkası deneyimini hem Türk hem Fransız basını üzerinden karşılaştırmalı biçimde ele alarak, dönemin ulusal ve uluslararası algılarını analiz etmekte ve literatüre dış politika ve basın ilişkileri bağlamında özgün bir katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Koçak, M. (2026). Bir Muhalefet Denemesi: Türk ve Fransız Basınında Serbest Cumhuriyet Fırkası. JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE, 12(1), 82-99. https://doi.org/10.21551/jhf.1901679
Vancouver
Koçak M. Bir Muhalefet Denemesi: Türk ve Fransız Basınında Serbest Cumhuriyet Fırkası. JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE. 2026;12(1):82-99. doi:10.21551/jhf.1901679
BibTeX
@article{Koak2026,
author = {Koçak, Mahmut},
title = {Bir Muhalefet Denemesi: Türk ve Fransız Basınında Serbest Cumhuriyet Fırkası},
journal = {JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {82--99},
doi = {10.21551/jhf.1901679}
}
EUVIMED