EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Sofrada Kimlik ve Kültür: Tunceli’de Yaşayan Alevilerin Mutfak Geleneği Üzerine Nitel Bir Araştırma

Emre Varol, Zeynep Bakkaloğlu

Gaziantep University Journal of Social Sciences · 30.04.2026 · 25 (2) · 870-884

DOI: 10.21547/jss.1705140 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Gaziantep University Journal of Social Sciences, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Emre Varol und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Türkiye, sahip olduğu stratejik coğrafi konum ve tarih boyunca ev sahipliği yaptığı çok sayıda uygarlık sayesinde, zengin bir kültürel yapıya sahiptir. Bu kültürel çeşitliliğin önemli bileşenlerinden biri de Alevi topluluklarıdır. Kendilerine özgü kültürel pratikleri ve inanç sistemleriyle Alevi toplulukları Türkiye’nin toplumsal ve kültürel mozaiği içinde özgün bir yer edinmiştir. Anadolu’da yaşayan Alevi toplulukları arasında ise coğrafi koşulların etkisi ile kültürel anlamda farklılıklar oluşmuştur. Bu farklılıklar birçok alanda olduğu gibi Alevi topluluklarının mutfak kültürünü de etkilemiştir. Alevilerin mutfak kültürünün etkilenmesinde başlıca faktör yaşadıkları coğrafya ve topraklarında yetişen ürünler olsa da inanç sistemlerinde yaşanan uygulamadaki değişikliklerde mutfak kültürlerinde birtakım farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu kapsamda geçmişten günümüze kadar korunabilmiş olan Alevi mutfak kültürü Tunceli ili kapsamında incelenmiştir. Araştırma alınan etik kurul izninin ardından Aralık 2024 tarihinde 45 ila 90 yaş arasındaki ve Tunceli ilinde yaşayan 20 Alevi katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Topluluklarının mutfak kültürü ve yeme-içme ritüellerinin derinlemesine incelendiği çalışmada bilgi toplamaya elverişli olması nedeni ile nitel (kalitatif) araştırma yönteminden görüşme (mülakat) tekniği kullanılmıştır. Bu süreçte elde edilen veriler, betimleyici analiz yöntemiyle kodlanmış, kategorilere ayrılmış ve ana temalar görselleştirilmiştir. Verilerin görselleşmesinde MAXQDA (2020) programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, yöre halkının av hayvanlarını tüketmediği, aksine bu hayvanları kutsal kabul ederek koruma eğiliminde olduğu, et yemeklerinin ve özellikle keçi etinin yüksek oranda tüketildiği belirlenmiştir. Et tüketimine bağlı olarak hayvansal gıdaların yüksek oranda tüketildiği bölgede salata ve meze tüketimi gelişmemiştir. Tahıl tüketiminin ekmek şeklinde olması, sofrada alkol bulunmaması, sofradaki söz hakkının genellikle yaşça büyük bireylere ait olması, bayramlara ve özel günlere özgü yemekler hazırlanarak "Allah rızası için" dağıtılması gibi geleneklerin, Alevi mutfak kültürünün bir parçası olduğu bu çalışma ile ortaya konmuştur. Ayrıca yapılan çalışmanın, Alevi mutfak kültürünün diğer bölgelerdeki Alevi mutfak kültürü ile birlikte incelenmesi, korunması, tanıtılması ve gastronomi turizmi açısından potansiyelinin belirlenmesi gibi konularda yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Zitieren

APA

Varol, E., & Bakkaloğlu, Z. (2026). Sofrada Kimlik ve Kültür: Tunceli’de Yaşayan Alevilerin Mutfak Geleneği Üzerine Nitel Bir Araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 25(2), 870-884. https://doi.org/10.21547/jss.1705140

Vancouver

Varol E, Bakkaloğlu Z. Sofrada Kimlik ve Kültür: Tunceli’de Yaşayan Alevilerin Mutfak Geleneği Üzerine Nitel Bir Araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences. 2026;25(2):870-884. doi:10.21547/jss.1705140

BibTeX
@article{Varol2026,
  author = {Varol, Emre and Bakkaloğlu, Zeynep},
  title = {Sofrada Kimlik ve Kültür: Tunceli’de Yaşayan Alevilerin Mutfak Geleneği Üzerine Nitel Bir Araştırma},
  journal = {Gaziantep University Journal of Social Sciences},
  year = {2026},
  volume = {25},
  number = {2},
  pages = {870--884},
  doi = {10.21547/jss.1705140}
}
Kostenlos starten →