EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

“Kötülüğün Sıradanlığı”nı Savaş Sonrası Edebiyat’ta Aramak: Âdemoğlu Nerdeydin ve O Yazın Tanrısı Eserleri Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Örnek

Başak Öner Gündüz

Gaziantep University Journal of Social Sciences · 30.04.2026 · 25 (2) · 919-934

DOI: 10.21547/jss.1673568 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Gaziantep University Journal of Social Sciences, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Başak Öner Gündüz. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Filozof ve siyaset kuramcısı Hannah Arendt, eski Nazi subayı Adolf Eichmann’ın yakalanarak Kudüs mahkemelerinde yargılanmasını, bütün dünya basınının yaptığı gibi ilgiyle izler. Ancak Arendt’in bu davayı gözlemlemesi, dava neticesinde ortaya attığı bir kavram sebebiyle onu diğer araştırmacılardan farklı kılar. Arendt, mahkeme tutanaklarına dayanarak oluşturduğu eserinde, Eichmann’ın ifadelerinden ve tavırlarından hareketle “kötülüğün sıradanlığı” kavramını kullanır ve insanlığı yeni bir suçlu tipinin doğduğundan haberdar eder. Kötülüğün sıradanlığı, suçun, canavarca hislere sahip olmadan bilinçsizce davranan ya da sorgulamaktan kaçınan insanlar tarafından da işlenebileceğini ve bu hâlin sessiz ve sıradan bir şekilde yaygın olduğunu imler. Arendt, bu kavram sebebiyle eleştirilse de çeşitli disiplinlerce araştırma konusu edilerek önemli bulunur. Çünkü Arendt, bu kavram ile tekil bir suçluya odaklanmak yerine, bütün aidiyetlerinden uzaklaşarak soykırım suçuna ve neticede Holokost’a giden bir yolun yapıtaşlarına odaklanır. Bu çalışma, Arendt’in kötülüğün sıradanlığı kavramından hareketle, savaş konusunu ele alan iki edebî eser doğrultusunda, söz konusu kavramın edebî düzlemde incelenebilir olduğunu göstermeyi amaçlar. Heinrich Böll’ün Âdemoğlu Nerdeydin eseri savaşın askeri kanadını temsil etmesi sebebiyle, Ralf Rothmann’ın O Yazın Tanrısı eseri ise savaşın sivil kanadını temsil etmesi sebebiyle seçilmiştir. Çalışmada, eserler tespit edilen bazı hususlar çerçevesinde (savaşın anlamı ya da anlamsızlığı, nişanların önemi ya da önemsizliği, ötekileştirmenin farkında olma ya da olmama gibi hususlar) karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak, eser karakterlerinin -tıpkı Eichmann davasında anlaşıldığı gibi- görev bilinci ya da kişisel çıkarlar sebebiyle eleştirel düşünmediği, kültürel dolaşımdaki söylemlere maruz kaldığı anlaşılmıştır. Eser karakterlerinin kötülüğün sıradanlığını besleyen unsurlar neticesinde Holokost’a sebep olan sistemin bir parçası hâline geldikleri görülmüştür.

Zitieren

APA

Gündüz, B. Ö. (2026). “Kötülüğün Sıradanlığı”nı Savaş Sonrası Edebiyat’ta Aramak: Âdemoğlu Nerdeydin ve O Yazın Tanrısı Eserleri Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Örnek. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 25(2), 919-934. https://doi.org/10.21547/jss.1673568

Vancouver

Gündüz BÖ. “Kötülüğün Sıradanlığı”nı Savaş Sonrası Edebiyat’ta Aramak: Âdemoğlu Nerdeydin ve O Yazın Tanrısı Eserleri Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Örnek. Gaziantep University Journal of Social Sciences. 2026;25(2):919-934. doi:10.21547/jss.1673568

BibTeX
@article{Gndz2026,
  author = {Gündüz, Başak Öner},
  title = {“Kötülüğün Sıradanlığı”nı Savaş Sonrası Edebiyat’ta Aramak: Âdemoğlu Nerdeydin ve O Yazın Tanrısı Eserleri Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Örnek},
  journal = {Gaziantep University Journal of Social Sciences},
  year = {2026},
  volume = {25},
  number = {2},
  pages = {919--934},
  doi = {10.21547/jss.1673568}
}
Kostenlos starten →