Osmanlılarda Sözdebilim Tartışması: Spiritüalizm Örneği (1910)
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 20.03.2023
DOI: 10.20981/kaygi.1256849 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 20.03.2023. Verfasst von Tarık Tuna GÖZÜTOK. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref).
Abstract (Originalsprache)
Bilim ile bilim dışı ya da sözdebilim/sahtebilim arasındaki ayırımı tespit edebilmek için çoğunlukla sınır belirleme problemi kavramı kullanmıştır. Bilimin sınırlarına ilişkin olan problemlerin kökenleri her ne kadar Aristoteles kadar götürülebilse de sistematik bir biçimde tartışılması XX. yüzyılın ortalarında hız kazanmıştır. Ancak henüz sözdebilim kavramı bilim felsefecileri arasında bile yaygınlaşmadan önce Osmanlıdaki belirli birkaç isim ispirtizma/spiritizma olarak adlandırılan spiritüalizm akımının bilim ile bağdaşamayacağını iddia etmişlerdir. Günümüzden geçmişe bakınca bahsi geçen öncü itirazların değeri anlaşılmaktadır ve önemi haiz itirazların mahiyeti bilim felsefesi açısından değerlendirilmeye tabi tutulabilir. Bu türden bir analize başlamadan ilkin spiritüalizme ve ortaya çıkış hikayesine değinmemiz gerekmektedir. Ayrıca spiritüalizmin Osmanlı’ya girişine ve bu akımı tanıtan ilk metinlere, konunun daha net anlaşılmasına yardımcı olması bakımdan kısa bahsedilecektir. Bu bahsin ardından da spiritüalizmin bilimsel olmadığını 1910 yılındaki yayınlarında savunan üç Osmanlı hekiminin yani Kemal Cenap [Berksoy], Nazifi Şerif [Nabel] ve Mazhar Osman [Uzman]’ın argümanları inceleyebiliriz. Son olarak bahsi geçen öncü isimlerin göstermiş oldukları basiretin ardında yatan muhtemel nedenler, anakronizm yanılgısını hesaba katarak bilim felsefesi açısından incelenecektir.
Zitieren
APA
GÖZÜTOK, T. T. (2023). Osmanlılarda Sözdebilim Tartışması: Spiritüalizm Örneği (1910). Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. https://doi.org/10.20981/kaygi.1256849
Vancouver
GÖZÜTOK TT. Osmanlılarda Sözdebilim Tartışması: Spiritüalizm Örneği (1910). Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2023. doi:10.20981/kaygi.1256849
BibTeX
@article{GZTOK2023,
author = {GÖZÜTOK, Tarık Tuna},
title = {Osmanlılarda Sözdebilim Tartışması: Spiritüalizm Örneği (1910)},
journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
year = {2023},
doi = {10.20981/kaygi.1256849}
}
EUVIMED