NON-FİGÜRATİF SANATTA FENOMENOLOJİK VE ONTOLOJİK YAKLAŞIM AÇISINDAN NICOLAI HARTMANN VE ROMAN INGARDEN TEORİLERİNİN ELEŞTİRİSİ*
Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi · 01.06.2026 · 16 (1) · 821-844
DOI: 10.20488/sanattasarim.1949552 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, online erschienen am 01.06.2026. Verfasst von Süleyman Özderin. Die Arbeit nennt 11 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Sanatta soyutlaşma olgusunu temsil eden görsel unsurların yaratıcı bir biçimde "çözümlenebilmesi", tüm bu unsurların yine aynı yaratıcılık ruhu açısından "düşünülebilmesiyle" mümkün olabilir. Bu bağlamda, bir varlık formu olarak soyutu belirleyen biçimsel oluşumlar, soyutun kavranışını betimleyen düşünsel oluşumlarla mutlak suretle örtüşmelidir. Ancak bu korrelatif iletişim içerisinde sanatta soyutlaşma olgusunun içerik ve biçim ilişkileri; gerçek anlamda yapılandırılmış olabilir. Bu kapsamda görsel düşünceler, ya da düşüncelerin kavramsal karşılığı olan görsel oluşumlar, gerçekliğin aşıldığı alanda; anlamsal yaratıcılığa sadece felsefi bir bakış açısıyla ulaşabilir. Dolayısıyla sanatta soyutlaşma olgusunun taşıdığı değerler, kendi varlık yapısını felsefeden yararlanarak açıklayan bir kavram teorisiyle ilgilidir. Bu kavramsal algılamanın bilgi teorisi ise; felsefede soyutluk anlayışının ifade edildiği fenomenolojik yaklaşımın temel alınmasıyla oluşturulabilir ki, soyutun kavramsallaşması, metafizik bir varlık sorunu olarak fenomenlerin anlamsallaşmasıyla bütünleşir. Bu makalede, araştırmanın felsefi yönü açısından, soyutun varlık yapısı konusunda, sanat felsefesi kuramcıları, Roman Ingarden ve Nicolai Hartmann’ın figüratif ontolojiden yola çıkarak non-figüratif sanat için öngördüğü ontolojik teorinin düşünsel yapısı; içerik ve biçim yapısı açısından incelenmektedir. Bu eleştirel incelemede, teorinin yapısıyla ilgili düşünsel kriterler ayrıntılı bir biçimde analiz edilerek, figüratif ontolojinin eleştirildiği noktalardan hareketle; non-figüratif sanat anlayışının “asıl varlık yapısının” hangi yönde ve neyin temel alınarak oluşturulması gerektiği, bir teori yöntemi olarak ifade edilmiştir.
Zitieren
APA
Özderin, S. (2026). NON-FİGÜRATİF SANATTA FENOMENOLOJİK VE ONTOLOJİK YAKLAŞIM AÇISINDAN NICOLAI HARTMANN VE ROMAN INGARDEN TEORİLERİNİN ELEŞTİRİSİ*. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 16(1), 821-844. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1949552
Vancouver
Özderin S. NON-FİGÜRATİF SANATTA FENOMENOLOJİK VE ONTOLOJİK YAKLAŞIM AÇISINDAN NICOLAI HARTMANN VE ROMAN INGARDEN TEORİLERİNİN ELEŞTİRİSİ*. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi. 2026;16(1):821-844. doi:10.20488/sanattasarim.1949552
BibTeX
@article{zderin2026,
author = {Özderin, Süleyman},
title = {NON-FİGÜRATİF SANATTA FENOMENOLOJİK VE ONTOLOJİK YAKLAŞIM AÇISINDAN NICOLAI HARTMANN VE ROMAN INGARDEN TEORİLERİNİN ELEŞTİRİSİ*},
journal = {Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {821--844},
doi = {10.20488/sanattasarim.1949552}
}
EUVIMED