KLASİKTEN BATILILAŞMA SÜRECİNE: 17. VE 18. YÜZYIL İSTANBUL/BEŞİKTAŞ ÇEŞMELERİ
Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi · 01.06.2026 · 16 (1) · 389-417
DOI: 10.20488/sanattasarim.1949460 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, online erschienen am 01.06.2026. Verfasst von Nur Yağmur Büber und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 63 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
16. ve 19. yüzyıl aralığı Dünya tarihinde devletlerarası sınırların çizildiği, savaş ve antlaşmaların yapıldığı yanı sıra siyasal, ekonomik, felsefi, edebi ve sanatsal alanlarda yapısal değişimlerin yaşandığı zaman dilimleridir. Kanuni Sultan Süleyman’ın saltanat yıllarında (1520-1566) parlak bir dönem yaşayan Osmanlı Devleti, 16. yüzyılın sonlarına doğru bu gücünü kaybetmeye başlamıştır. Sultan 3. Ahmet’in saltanat yılları Batının sosyo-kültürel yapısını, sanatını ve mimarisini yakından tanıma fırsatı sunarak Osmanlı Devleti’ne yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. Bilhassa 18. yüzyılın başlarında Fransa ile kurulan yakın ilişkiler, Lale Devri ile başlayan değişimin akabinde Rokoko ve Barok üslup yansılarıyla devam etmiştir. İşte bu sürecin önemli yapı tiplerinden biri, Osmanlı mimari ve estetiğini İstanbul’un Beşiktaş semtinde işlevsel ve inşa edildikleri devrin sanat zevkiyle buluşturan çeşmelerdir. Bu çalışma 17. ve 18. yüzyılda inşa edilen 11 çeşmenin, Klasik Osmanlı Sanatından Batılılaşma Dönemine evrilme sürecini takip etmektedir. İncelenen çeşmeler konum, kaynak durumları ve cephe düzenlemeleri açısından klasik ve 18. yüzyılın ilk yarısında mimari ve tezyini olarak Lale Devri, 18. yüzyılın ikinci yarısından sonra Rokoko ve Barok üslupların etkisinde kalmıştır. Çeşmelerin inşasında kullanılan taş ve tuğla malzemenin yanı sıra zengin mermer işçiliğiyle öne çıkan bezemeler cephelerde görsel etkiyi arttıran unsurlar olarak dikkat çekmektedir.
Zitieren
APA
Büber, N. Y., & Köşklü, Z. (2026). KLASİKTEN BATILILAŞMA SÜRECİNE: 17. VE 18. YÜZYIL İSTANBUL/BEŞİKTAŞ ÇEŞMELERİ. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 16(1), 389-417. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1949460
Vancouver
Büber NY, Köşklü Z. KLASİKTEN BATILILAŞMA SÜRECİNE: 17. VE 18. YÜZYIL İSTANBUL/BEŞİKTAŞ ÇEŞMELERİ. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi. 2026;16(1):389-417. doi:10.20488/sanattasarim.1949460
BibTeX
@article{Bber2026,
author = {Büber, Nur Yağmur and Köşklü, Zerrin},
title = {KLASİKTEN BATILILAŞMA SÜRECİNE: 17. VE 18. YÜZYIL İSTANBUL/BEŞİKTAŞ ÇEŞMELERİ},
journal = {Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {389--417},
doi = {10.20488/sanattasarim.1949460}
}
EUVIMED