OSMANLI GALATASI’NDA PARA VAKIFLARI VE MÜTEVELLİ: KREDİ TAHSİSİ, AYRICALIKLAR VE KÂRLILIK
HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi · 16.03.2026 · 14 (27) · 286-304
DOI: 10.20304/humanitas.1819879 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 16.03.2026. Verfasst von Sadullah Yıldırım und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Osmanlı İmparatorluğu’nda para vakıflarının işleyişini asil–vekil (principal–agent) ilişkisi çerçevesinde incelemektedir. Çalışma, XVII. yüzyıl sonlarında Galata’da faaliyet gösteren 62 para vakfına ait yaklaşık bin kredi kaydı ve ilgili muhasebe defterlerinden elde edilen veriler üzerinden yürütülmüştür. Bulgular, kredi tahsisinde toplumsal statü ve kurumsal konumun belirleyici olduğunu göstermektedir. Askerî zümre ve vakıf yöneticileri, esnaf ve tüccar gibi şehirli mukimlere nazaran daha yüksek tutarlarda krediye erişim sağlamış; gayrimüslimler de benzer bir şekilde ortalamanın üzerinde kredi kullanmıştır. Buna karşılık kadınların krediye erişimi sistematik biçimde sınırlı kalmıştır. Kârlılık analizi, askerîlere kullandırılan kredilerin vakıf gelirlerini azalttığını; buna karşılık mütevelli kredilerinin mali sürdürülebilirliği üzerinde olumsuz bir etki oluşturmadığını göstermektedir. Bu sonuç, mütevellinin şahsi çıkarı ile vakfın sürekliliği arasında fiilî bir teşvik uyumu bulunduğunu göstermektedir.
Zitieren
APA
Yıldırım, S., Yeniyurt, M., & Mete, Ö. F. (2026). OSMANLI GALATASI’NDA PARA VAKIFLARI VE MÜTEVELLİ: KREDİ TAHSİSİ, AYRICALIKLAR VE KÂRLILIK. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 286-304. https://doi.org/10.20304/humanitas.1819879
Vancouver
Yıldırım S, Yeniyurt M, Mete ÖF. OSMANLI GALATASI’NDA PARA VAKIFLARI VE MÜTEVELLİ: KREDİ TAHSİSİ, AYRICALIKLAR VE KÂRLILIK. HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;14(27):286-304. doi:10.20304/humanitas.1819879
BibTeX
@article{Yldrm2026,
author = {Yıldırım, Sadullah and Yeniyurt, Muhammet and Mete, Ömer Faruk},
title = {OSMANLI GALATASI’NDA PARA VAKIFLARI VE MÜTEVELLİ: KREDİ TAHSİSİ, AYRICALIKLAR VE KÂRLILIK},
journal = {HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {14},
number = {27},
pages = {286--304},
doi = {10.20304/humanitas.1819879}
}
EUVIMED