Benjamin — Aragon. Mechanizmy sprzeczności: materializm i surrealizm
Praktyka Teoretyczna · 18.05.2026 · (4(58)) · 155-188
DOI: 10.19195/prt.2025.4.8 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Praktyka Teoretyczna, online erschienen am 18.05.2026. Verfasst von Oliwia Gembalczyk. Die Arbeit nennt 45 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł zestawia sposoby konfrontowania surrealizmu z materializmem zaproponowane przez Waltera Benjamina oraz Louisa Aragona. Analizie poddany został korpus tekstów Benjamina poświęconych Aragonowi i szerzej — całemu francuskiemu ruchowi surrealistycznemu. Wypowiedzi te zestawiono z dziełami samego Aragona. Zarówno dla teorii Benjamina, jak i dla twórczości Aragona istotne jest napięcie pomiędzy surrealizmem a marksizmem, kluczowe również w powojennej (zwłaszcza lewicowej) historiografii surrealizmu. Dzięki zaproponowanemu porównaniu ukazano analogiczne gesty radykalnego oddzielania od siebie dzieł Aragona z okresu surrealistycznego i realistycznego oraz pism Benjamina sprzed 1929 roku i po nim. Zwrócono uwagę, że takie cięcia pojawiały się zarówno w recepcji, jak i w wypowiedziach samych Benjamina i Aragona. W artykule zaproponowano przekroczenie tej narracji — poprzez rekonstrukcję stanowisk Benjamina wobec surrealizmu i nieciągłości w obrębie Benjaminowskich prób rewizji marksizmu. Dzięki zestawieniu tych rewizji z przemianami estetycznego programu Aragona ujawniają się (sięgające poza ramy surrealizmu) zakotwiczenia myśli Benjamina, zwłaszcza w kontekście jego krytyki ortodoksji.
Zitieren
APA
Gembalczyk, O. (2026). Benjamin — Aragon. Mechanizmy sprzeczności: materializm i surrealizm. Praktyka Teoretyczna, 155-188. https://doi.org/10.19195/prt.2025.4.8
Vancouver
Gembalczyk O. Benjamin — Aragon. Mechanizmy sprzeczności: materializm i surrealizm. Praktyka Teoretyczna. 2026:155-188. doi:10.19195/prt.2025.4.8
BibTeX
@article{Gembalczyk2026,
author = {Gembalczyk, Oliwia},
title = {Benjamin — Aragon. Mechanizmy sprzeczności: materializm i surrealizm},
journal = {Praktyka Teoretyczna},
year = {2026},
number = {4(58)},
pages = {155--188},
doi = {10.19195/prt.2025.4.8}
}
EUVIMED