EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Znaki zapytania. O aktualnej kondycji teorii kultury

Ewa Kosowska

Prace Kulturoznawcze · 2024

DOI: 10.19195/0860-6668.28.2.2 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Prace Kulturoznawcze, 2024. Verfasst von Ewa Kosowska. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Próbę opisu kondycji teorii kultury w Polsce współczesnej ocenić można jako przynajmniej ryzykowną. Nie zamierzam jednak w tym szkicu poddawać krytyce konkretnych tekstów ani odwoływać się do propozycji autorskich, chcę natomiast zwerbalizować niektóre osobiste wrażenia z mniej lub bardziej uważnej lektury propozycji teoretycznych, które pojawiły się w Polsce w ostatnim pięćdziesięcioleciu. Jest to dość długi okres, w którym można zaobserwować zarówno pewną ciągłość, jak i zmianę zachodzące w paradygmatycznych uwarunkowaniach sposobów interpretacji kultury. Sposoby te determinowane są nie tylko propozycjami zewnętrznymi (w minionym trzydziestoleciu ich liczba wyraźnie wzrosła w stosunku do okresów wcześniejszych), ale i zależą od lokalnych tradycji różnych nauk, które posługują się pojęciem kultury, adaptując je do własnych potrzeb. Od momentu, w którym kultura uznana została za autonomiczny przedmiot badań, tworzenie teorii kultury stało się wymogiem, obowiązującym nie tylko zwolenników paradygmatu modernistycznego, lecz także postmodernistycznego. Warto zauważyć, że teoria kultury w Polsce nie oznacza tworzenia teorii kultury polskiej; przeciwnie — wielu badaczy próbuje ustalać zależności teoretyczne mając na uwadze współtworzenie uniwersalnej teorii kultury. W tej sytuacji bywają marginalizowane próby wypracowania teorii kontekstualnej, uwzględniającej specyfikę tradycji i nawyków lokalnych. Niemniej należy je uznać za ważne i inspirujące. Koncepcja mnemotoposu Stefana Bednarka zakładała istnienie pewnej wspólnoty wyobrażeń i znaków. Skłoniła mnie ona do postawienia pytania o to, czy obecne w przedstawieniach symbolicznych i w snach Polaków ślady wspólnoty, wskazujące na długie trwanie aksjologicznych podstaw zachowań indywidualnych i zbiorowych, znajdują przełożenie także na sferę wyborów intelektualnych, dokonywanych w procesie opisu i interpretacji otaczającej nas rzeczywistości kulturowej; na ile powtarzają się w tych opisach, charakterystykach i syntezach wspólne, tradycyjne wzorce postrzegania świata, a także wspólne i zarazem specyficzne dla kultury polskiej sposoby autointerpretacji tejże kultury.

Zitieren

APA

Kosowska, E. (2024). Znaki zapytania. O aktualnej kondycji teorii kultury. Prace Kulturoznawcze. https://doi.org/10.19195/0860-6668.28.2.2

Vancouver

Kosowska E. Znaki zapytania. O aktualnej kondycji teorii kultury. Prace Kulturoznawcze. 2024. doi:10.19195/0860-6668.28.2.2

BibTeX
@article{Kosowska2024,
  author = {Kosowska, Ewa},
  title = {Znaki zapytania. O aktualnej kondycji teorii kultury},
  journal = {Prace Kulturoznawcze},
  year = {2024},
  doi = {10.19195/0860-6668.28.2.2}
}
Kostenlos starten →