EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC-ND 4.0

In Deo faciemus virtutem. Artystyczne manifestacje upolitycznienia kultu Całunu Turyńskiego przez Dom Sabaudzki

Piotr Krasny

Roczniki Humanistyczne · 19.06.2026 · 74 (4) · 37-64

DOI: 10.18290/rh26744.2 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Roczniki Humanistyczne, online erschienen am 19.06.2026. Verfasst von Piotr Krasny. Die Arbeit nennt 75 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Książęta sabaudzcy, rządzący małym księstwem położonym między Francją i Hiszpanią, musieli wytworzyć skuteczne instrumenty legitymizacji oraz wzmocnienia pozycji międzynarodowej swojego państwa, które chroniłyby ich przed zakusami potężnych sąsiadów. W roku 1453 nabyli więc domniemany całun grobowy Chrystusa, który zaczęli prezentować jako znak szczególnego Bożego błogosławieństwa dla swojego państwa i dynastii, zwanej Domem Sabaudzkim. W celu przekonania jak największej liczby katolików o autentyczności Całunu oraz upowszechnienia jego kultu zaczęli rozpowszechniać wierne kopie relikwii, a także jej pomniejszone graficzne reprodukcje. Na publiczne pokazy Całunu, urządzane po jego przeniesieniu do Turynu w roku 1578, zapraszali wybitnych przedstawicieli hierarchii kościelnej (m.in. Karol Boromeusz, Alfonso Paleotti, Franciszek Salezy), dokumentując te ceremonie na rycinach. Umożliwiali również bezpośrednie oglądanie Całunu osobistościom politycznym, chcąc uzyskać ich poparcie, a także ważnym twórcom kultury (m.in. Giovanni Battista Marini), licząc na to, że w swoich dziełach odwdzięczą się za ten honor, wysławiając Dom Sabaudzki. Władcy z tej dynastii rozbudzali cześć dla Całunu, a zarazem ograniczali dostęp do niego dla szerokich warstw społecznych, chcąc w ten sposób zamanifestować swoją sprawczość. Znaczenie Domu Sabaudzkiego jako kustoszy Całunu Turyńskiego podkreślało wkomponowanie kaplicy tej relikwii, wybudowanej przez Guarina Guariniego w latach 1668–1680, w bryłę książęcego pałacu w Turynie. Kaplica był połączona także z katedrą, za pomocą arkady nad ołtarzem głównym, którą często zasłaniano. Sporadycznie otwierano klatki schodowe łączące nawy boczne katedry z miejscem przechowywania Całunu. Aby podtrzymać kult dla tej relikwii wśród prostych ludzi, urządzono dla nich w XVIII w. jej zastępcze sanktuarium – kościół Santissimo Sudario, zarządzany przez specjalne bractwo. Swoista gra dostępem do Całunu była wykorzystywana w działalności politycznej Domu Sabaudzkiego aż do połowy XX stulecia.

Zitieren

APA

Krasny, P. (2026). In Deo faciemus virtutem. Artystyczne manifestacje upolitycznienia kultu Całunu Turyńskiego przez Dom Sabaudzki. Roczniki Humanistyczne, 74(4), 37-64. https://doi.org/10.18290/rh26744.2

Vancouver

Krasny P. In Deo faciemus virtutem. Artystyczne manifestacje upolitycznienia kultu Całunu Turyńskiego przez Dom Sabaudzki. Roczniki Humanistyczne. 2026;74(4):37-64. doi:10.18290/rh26744.2

BibTeX
@article{Krasny2026,
  author = {Krasny, Piotr},
  title = {In Deo faciemus virtutem. Artystyczne manifestacje upolitycznienia kultu Całunu Turyńskiego przez Dom Sabaudzki},
  journal = {Roczniki Humanistyczne},
  year = {2026},
  volume = {74},
  number = {4},
  pages = {37--64},
  doi = {10.18290/rh26744.2}
}
Kostenlos starten →