Cumhuriyet Gazetesine Göre Serbest Cumhuriyet Fırkası (1 Ağustos 1930 - 30 Kasım 1930)
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ · 15.04.2026 · 19 (1) · 1-37
DOI: 10.18094/josc.1678449 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ, online erschienen am 15.04.2026. Verfasst von Ersel Kiraz. Die Arbeit nennt 63 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale Cumhuriyet gazetesinin 1 Ağustos-30 Kasım 1930 tarihleri arasında Serbest Cumhuriyet Fırkası’na (SCF) ilişkin yürüttüğü haberleştirme ve söylem pratiklerini analiz etmektedir. SCF 12 Ağustos 1930’da 1929 Ekonomik Buhranı’nın yarattığı sosyoekonomik baskılar ve Cumhuriyet Halk Fırkası’nın (CHF) tek parti yönetimine alternatif arayışları çerçevesinde Fethi (Okyar) Bey’in girişimi ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün desteğiyle kurulmuştur. Araştırmanın veri setini belirtilen dönemde Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan SCF temalı haberler başyazılar ve köşe yazıları oluşturmaktadır. Çalışmada arşiv taramasına dayalı nitel içerik analizi ile Van Dijk odaklı eleştirel söylem analizi birlikte uygulanmış, metinler “olumlayıcı” “tarafsız” ve “eleştirel” kodlarıyla sınıflandırılmıştır. Bulgular gazetenin kuruluş ve teşkilatlanma sürecinde SCF’yi laiklik ve cumhuriyetçilik vurguları üzerinden temkinli-olumlu bir çerçevede sunduğunu göstermektedir. Ancak kısa sürede artan toplumsal destek 1930 belediye seçimleri ve özellikle mitingler etrafında yoğunlaşan gerilimlerle birlikte söylemin yönü belirgin biçimde mesafeli-eleştirel bir tona evrilmiştir. Cumhuriyet gazetesi bir yandan SCF’nin ekonomik reform vaatlerini ve halk taleplerine duyarlılığını aktarmış diğer yandan parti içi uyumsuzlukları seçimlerdeki usulsüzlük iddialarını ve CHF ile yaşanan çatışmaları ön plana çıkarmıştır. Sonuç olarak Cumhuriyet gazetesinin SCF’ye ilişkin söylemi erken Cumhuriyet döneminde çok partili yaşama geçiş denemelerinin basında nasıl çerçevelendiğini; aynı zamanda tek parti döneminde muhalefete tanınan toleransın sınırlarını ve basının iktidar söylemiyle uyumlanma biçimlerini görünür kılmaktadır.
Zitieren
APA
Kiraz, E. (2026). Cumhuriyet Gazetesine Göre Serbest Cumhuriyet Fırkası (1 Ağustos 1930 - 30 Kasım 1930). SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ, 19(1), 1-37. https://doi.org/10.18094/josc.1678449
Vancouver
Kiraz E. Cumhuriyet Gazetesine Göre Serbest Cumhuriyet Fırkası (1 Ağustos 1930 - 30 Kasım 1930). SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ. 2026;19(1):1-37. doi:10.18094/josc.1678449
BibTeX
@article{Kiraz2026,
author = {Kiraz, Ersel},
title = {Cumhuriyet Gazetesine Göre Serbest Cumhuriyet Fırkası (1 Ağustos 1930 - 30 Kasım 1930)},
journal = {SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {19},
number = {1},
pages = {1--37},
doi = {10.18094/josc.1678449}
}
EUVIMED