ABBÂSÎ İHTİLALİNİN GİZLİ KAHRAMANLARINDAN BÜKEYR B. MÂHÂN’IN HAYATINA ANALİTİK BİR BAKIŞ
Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 31.12.2025 · 12 (2) · 24-43
DOI: 10.17859/pauifd.1775560 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 31.12.2025. Verfasst von Ümit Eskin und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 50 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Abbâsî İhtilali, İslâm tarihinde bir dönüm noktası olup bu başarının arkasında yaklaşık otuz yıl süren gizli bir davet ve teşkilatlanma süreci yatmaktadır. Bu makalede, söz konusu sürecin kilit figürlerinden biri olmasına rağmen hakkında doğrudan müstakil bir çalışma bulunmayan Bükeyr b. Mâhân’ın hayatını ve Abbâsî davetindeki rolünü analitik bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Baş dâî Meysere en-Nebbâl’in vefatının ardından hareketin Kûfe’deki liderliğine getirilen Bükeyr, dağınık haldeki propagandayı merkezî ve hiyerarşik bir teşkilata dönüştürmüştür. Humeyme’deki İmam ile Horasan’daki davetçiler arasında kilit bir köprü vazifesi görmüş, on iki nakîb ve yetmiş dâîden oluşan örgütlenmeyi tesis ederek davetin Horasan’da kök salmasını sağlamıştır. Ayrıca, ihtilalin veziri olacak Ebû Seleme el-Hallâl ve askerî lideri olacak Ebû Müslim el-Horasânî gibi Abbâsî Devleti’nin kuruluşunda merkezî rol oynayacak isimleri harekete kazandırması, onun stratejik önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, Bükeyr’in şahsî fedakârlıklarını, kriz yönetimi becerilerini ve teşkilatçılık dehasını analiz ederek onun ihtilalin başarısındaki vazgeçilmez yerini tespit etmektedir. İhtilalin zaferini göremeden vefat etmiş olsa da Bükeyr’in kurduğu yapının, Abbâsîlerin iktidara yürüyüşünün temelini oluşturduğu sonucuna varılmaktadır.
Zitieren
APA
Eskin, Ü., & Bıyıklı, M. (2025). ABBÂSÎ İHTİLALİNİN GİZLİ KAHRAMANLARINDAN BÜKEYR B. MÂHÂN’IN HAYATINA ANALİTİK BİR BAKIŞ. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12(2), 24-43. https://doi.org/10.17859/pauifd.1775560
Vancouver
Eskin Ü, Bıyıklı M. ABBÂSÎ İHTİLALİNİN GİZLİ KAHRAMANLARINDAN BÜKEYR B. MÂHÂN’IN HAYATINA ANALİTİK BİR BAKIŞ. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2025;12(2):24-43. doi:10.17859/pauifd.1775560
BibTeX
@article{Eskin2025,
author = {Eskin, Ümit and Bıyıklı, Murat},
title = {ABBÂSÎ İHTİLALİNİN GİZLİ KAHRAMANLARINDAN BÜKEYR B. MÂHÂN’IN HAYATINA ANALİTİK BİR BAKIŞ},
journal = {Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2025},
volume = {12},
number = {2},
pages = {24--43},
doi = {10.17859/pauifd.1775560}
}
EUVIMED