Ergonomik kısıtlı U-tipi karma model montaj hattı dengeleme problemi: Uyarlanabilir öğrenme tabanlı hiper-sezgisel yaklaşım
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi · 18.11.2026 · (Advanced Online Publication)
DOI: 10.17341/gazimmfd.1939468 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, online erschienen am 18.11.2026. Verfasst von Seçil Kulaç. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, enerji harcamasına dayalı ergonomik kısıtların bütünleşik bir optimizasyon çerçevesine entegre edilmesiyle ergonomik U-tipi karma modelli montaj hattı dengeleme problemini ele almaktadır. Önerilen model; öncelik ilişkileri, yerleşim kısıtları ve ergonomik riski görev işlem süreleriyle ilişkilendiren dinlenme süresi mekanizmasını içermekte, böylece insan odaklı üretim sistemlerinin daha gerçekçi bir temsilini sağlamaktadır. Problemin çözümü için Q-öğrenme tabanlı hiper-sezgisel genetik algoritma (QLHH-GA) geliştirilmiştir. Bu yaklaşım, genetik algoritmanın küresel arama yeteneğini, çözüm durumuna bağlı olarak düşük seviyeli sezgiselleri seçen bir öğrenme mekanizması ile birleştirmektedir. Yöntem, enerji harcamasına dayalı ergonomik risk değerlerinin kullanıldığı kıyaslama problemleri üzerinde test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, genetik algoritma ve karma tamsayılı doğrusal programlama (MILP) modeli ile karşılaştırılmıştır. MILP modeli küçük ölçekli problemler için optimal veya optimale yakın çözümler üretirken, hesaplama karmaşıklığı nedeniyle büyük ölçekli problemler için performansı azalmaktadır. Bulgular, QLHH-GA’nın ergonomik kısıtları sağlayarak genetik algoritmaya kıyasla daha düşük çevrim süresi değerleri elde ettiğini ve büyük ölçekli problemlerde MILP sonuçlarına yakın çözümler ürettiğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Kulaç, S. (2026). Ergonomik kısıtlı U-tipi karma model montaj hattı dengeleme problemi: Uyarlanabilir öğrenme tabanlı hiper-sezgisel yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1939468
Vancouver
Kulaç S. Ergonomik kısıtlı U-tipi karma model montaj hattı dengeleme problemi: Uyarlanabilir öğrenme tabanlı hiper-sezgisel yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2026. doi:10.17341/gazimmfd.1939468
BibTeX
@article{Kula2026,
author = {Kulaç, Seçil},
title = {Ergonomik kısıtlı U-tipi karma model montaj hattı dengeleme problemi: Uyarlanabilir öğrenme tabanlı hiper-sezgisel yaklaşım},
journal = {Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
number = {Advanced Online Publication},
doi = {10.17341/gazimmfd.1939468}
}
EUVIMED