İzmir Torbalı İlçesinde AHP Tabanlı Yerleşim Uygunluk Analizi
Doğu Coğrafya Dergisi · 30.06.2026 · (55) · 38-60
DOI: 10.17295/ataunidcd.1847570 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Doğu Coğrafya Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mehmet Akif Kiliç und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İzmir’in güneyinde yer alan Torbalı ilçesi, coğrafi konumu, tarımsal üretim potansiyeli, sanayi yatırımları ve ulaşım olanaklarının etkisiyle hızlı bir nüfus artışı süreci yaşamaktadır. Bu durum, yerleşim alanlarının tarım arazileri aleyhine genişlemesine yol açmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Torbalı ilçesinde yerleşime uygun alanları Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanarak belirlemek ve sürdürülebilir yerleşim planlamasına bilimsel bir temel sunmaktır. İlgili literatür tarandığında Torbalı’da AHP kullanımıyla yerleşime uygunluk üzerine herhangi bir araştırmaya rastlanmaması araştırmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Yerleşime uygunluk tespiti için CBS ve AHP den yararlanılan çalışmada; jeoloji, arazi kullanımı, fay hatlarına mesafe, yükseklik, eğim, bakı, arazi kabiliyeti, erozyon ve suya olan mesafe gibi kriterler kullanılmıştır. Söz konusu kriterlerin analizi CBS verileri ve arazi gözlemlerine bağlı olarak değerlendirildiğinde Torbalı arazilerinin genellikle yerleşime orta uygun (%70,1) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, Torbalı’da mevcut yerleşim alanlarının büyük ölçüde tarıma elverişli araziler üzerinde geliştiğini ve bu durumun sürdürülebilir arazi kullanımı açısından önemli riskler barındırdığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla gelecekte yapılacak yerleşim planlamalarında, analizde belirlenen uygun ve orta uygun alanların dikkate alınması gerekmektedir. Çalışmanın yerleşime uygun olan ve olmayan alanları ortaya koyması sebebiyle yerel yönetimlere, şehir ve bölge planlamacılarına, ilgili il müdürlüklerine ve alan literatürüne fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Zitieren
APA
Kiliç, M. A., Özcan, E., & Oban, R. Ç. (2026). İzmir Torbalı İlçesinde AHP Tabanlı Yerleşim Uygunluk Analizi. Doğu Coğrafya Dergisi, 38-60. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1847570
Vancouver
Kiliç MA, Özcan E, Oban RÇ. İzmir Torbalı İlçesinde AHP Tabanlı Yerleşim Uygunluk Analizi. Doğu Coğrafya Dergisi. 2026:38-60. doi:10.17295/ataunidcd.1847570
BibTeX
@article{Kili2026,
author = {Kiliç, Mehmet Akif and Özcan, Ekrem and Oban, Raziye Çakıcıoğlu},
title = {İzmir Torbalı İlçesinde AHP Tabanlı Yerleşim Uygunluk Analizi},
journal = {Doğu Coğrafya Dergisi},
year = {2026},
number = {55},
pages = {38--60},
doi = {10.17295/ataunidcd.1847570}
}
EUVIMED