Transformatör modelleri ile zaman serisi analizi tabanlı toprak sıcaklığı tahmini
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi · 31.03.2026 · 41 (1) · 579-594
DOI: 10.17341/gazimmfd.1662870 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Muhammet Mücahit Enes Yurtsever und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Toprak sıcaklığı; buzulların enerji dengesi, kütle dengesi, ekolojik istikrar ve tarımsal verimlilik üzerinde belirleyici bir değişken olup, karmaşık ve doğrusal olmayan etkileşimler nedeniyle doğru biçimde tahmin edilmesi güçtür. Mevcut yöntemler bu karmaşıklıkları yeterince temsil edemediğinden, daha gelişmiş modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma, toprak sıcaklığı tahmini için transformatör tabanlı yeni bir çerçeve önermektedir. Transformatör mimarilerinin uzun vadeli bağımlılıkları ve zamansal örüntüleri yakalama konusundaki üstün yeteneklerinden yararlanılarak çevresel veriler üzerinde yüksek doğruluklu bir tahmin modeli geliştirilmiştir. Modelin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi için altı farklı FLUXNET istasyonundan elde edilen veriler kullanılmıştır. Karşılaştırmalı analizler; ağaç tabanlı yöntemler, klasik derin öğrenme mimarileri ve beş gelişmiş transformatör modeli (Vanilla Transformer, Informer, Autoformer, Reformer ve ETSformer) ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, transformatör tabanlı modellerin tahmin doğruluğu bakımından geleneksel yaklaşımlara kıyasla belirgin üstünlük sağladığını göstermektedir. Ayrıca önerilen yöntemin farklı çevresel koşullarda tutarlı, sağlam ve genelleştirilebilir performans sergilediği doğrulanmıştır. Bulgular, transformatör modellerinin çevresel tahmin problemlerinde, özellikle toprak sıcaklığı öngörüsünde, yüksek potansiyele sahip olduğunu ortaya koymakta hem bilimsel anlayışa katkı sağlamakta hem de ölçeklenebilir, güvenilir ve pratik uygulamalara uygun bir araç sunmaktadır.
Zitieren
APA
Yurtsever, M. M. E., Kilimci, Z. H., & Küçükmanisa, A. (2026). Transformatör modelleri ile zaman serisi analizi tabanlı toprak sıcaklığı tahmini. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(1), 579-594. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1662870
Vancouver
Yurtsever MME, Kilimci ZH, Küçükmanisa A. Transformatör modelleri ile zaman serisi analizi tabanlı toprak sıcaklığı tahmini. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi. 2026;41(1):579-594. doi:10.17341/gazimmfd.1662870
BibTeX
@article{Yurtsever2026,
author = {Yurtsever, Muhammet Mücahit Enes and Kilimci, Zeynep Hilal and Küçükmanisa, Ayhan},
title = {Transformatör modelleri ile zaman serisi analizi tabanlı toprak sıcaklığı tahmini},
journal = {Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {41},
number = {1},
pages = {579--594},
doi = {10.17341/gazimmfd.1662870}
}
EUVIMED