Asa K. Jennings'in Tanıklığında İzmir'in İstirdadı Sürecinde Mültecilerin Tahliyesi
Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi · 28.06.2026 · 13 (1) · 182-199
DOI: 10.16985/mtad.1806032 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von İsmail Özer und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 11 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Genç Hristiyan Erkekler Cemiyeti (YMCA), başlangıçta Amerikan Board misyoner teşkilatına bağlı olarak dinî amaçlarla örgütlenmişken, I. Dünya Savaşı ve sonrasında insani yardım odaklı bir kurumsal dönüşüm geçirmiştir. Bu dönüşümün en belirgin örneklerinden biri, İzmir yangını ve mülteci krizi sırasında Jennings’in yürüttüğü insani faaliyetlerdir. Jennings, İzmir’deki Rum ve Ermeni mültecilerin güvenli tahliyesi için harekete geçmiş, Mustafa Kemal Paşa ile doğrudan müzakereler yaparak izin almış ve Yunan donanmasını seferber ederek yaklaşık 350.000 kişinin kurtarılmasını sağlamıştır. Bu süreçte YMCA’nın kurumsal deneyimi, uluslararası yardım ağları ve Jennings’in kişisel inisiyatifi birleşmiş; ortaya çıkan insani diplomasi örneği, modern insani müdahalelerin erken bir yansıması olmuştur. Bu makale, YMCA’nın Osmanlı Devleti ve Cumhuriyetin ilk dönemlerindeki faaliyetlerini, özellikle de Asa Kent Jennings’in 1922 yılında İzmir’in Türk ordusu tarafından geri alınması sürecinde üstlendiği kritik rolü incelemektedir. Makale, bizzat Jennings’in kendi kaleminden ve onun hatıralarını tamamlayan veya destekleyen arşiv belgeleri ile süreli yayınlardan faydalanarak YMCA’nın Osmanlı coğrafyasındaki kurumsallaşmasını, Jennings’in biyografik arka planını, İzmir yangını ve tahliye sürecini çok yönlü olarak ele almaktadır. Bununla birlikte dönemin askerî, toplumsal ve diplomatik dinamiklerine ışık tutmaktadır. Sonuç olarak Jennings’in tanıklığı, yalnızca bireysel bir hikâye değil, aynı zamanda uluslararası misyonerlik, insani yardım ve diplomasinin kesiştiği bir örnek olarak değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Özer, İ., & Güngör, H. (2026). Asa K. Jennings'in Tanıklığında İzmir'in İstirdadı Sürecinde Mültecilerin Tahliyesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13(1), 182-199. https://doi.org/10.16985/mtad.1806032
Vancouver
Özer İ, Güngör H. Asa K. Jennings'in Tanıklığında İzmir'in İstirdadı Sürecinde Mültecilerin Tahliyesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;13(1):182-199. doi:10.16985/mtad.1806032
BibTeX
@article{zer2026,
author = {Özer, İsmail and Güngör, Hakan},
title = {Asa K. Jennings'in Tanıklığında İzmir'in İstirdadı Sürecinde Mültecilerin Tahliyesi},
journal = {Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {13},
number = {1},
pages = {182--199},
doi = {10.16985/mtad.1806032}
}
EUVIMED