Afrika’nın Sömürgeleştirilmesinde Beşeri Bilimlerin Araçsallaştırılması
FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 2021
DOI: 10.16947/fsmia.1050269 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2021. Verfasst von Gassim İBRAHİM. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 1 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
XVIII. ve XIX. asırlarda ölçülebilir yöntemlerle doğru bilgilere ulaşılabileceği ve bu doğru bilgi ile de toplumsal yaşamın düzenlenebileceği inancıyla Batı Avrupa’da ortaya çıkan bilimsel hareketler doğa, yerküre, insan ve çevresinin sırlarının gün yüzüne çıkarılmasına vesile olmuştur. Öte yandan o bilgiyle doğaya tahakküm etme ve onun sunduğu imkân ve kaynakları değerlendirme çabaları, dünyanın ve özellikle Afrika kıtasının sömürgeleştirilmesine doğrudan veya dolaylı olarak zemin hazırlayarak buna “meşruiyet” kazandırmıştır. Zira felsefe ve antropoloji ile başlayan doğa ve beşeri bilimler çalışmaları, ilk dönemde doğada ve yeryüzünde var olan canlı cinslerinin derlemesini yapmayı amaçlamışsa da zaman içerisinde bu canlı cinslerinin sınıflandırılarak hiyerarşisinin düzenlenmesine yönelmiştir. Pozitivizm akımının devreye girmesiyle, biyoloji ve sosyoloji bilimlerinde kaydedilen gelişmelerle, artık toplumların hiyerarşik şekilde ırklara ayrılarak birbirinden üstün oldukları ve birbirlerine karşı hak ve vazifeleri olduğu yönünde iddialar ortaya atılmıştır. Medeniyet bakımından ırkların en altında Afrikalı ırkın olduğunu savunan bu bilimsel çalışmalar, sömürgecilik ideolojisini hukuken ve siyaseten meşrulaştırarak XIX. yüzyılın sonlarında Afrika kıtasının medeniyet adına sömürgeleştirilmesine zemin teşkil ettirilmiştir. Bu makalede, ağırlıklı olarak eski kaynaklara atıf yapan Fransızca literatürden istifade edilerek makrotarih perspektiften XVIII. ve XIX. yüzyıllardaki söz konusu bilimsel çalışmaların Avrupa sömürgeciliğine nasıl hizmet ettiği irdelenecektir.
Zitieren
APA
İBRAHİM, G. (2021). Afrika’nın Sömürgeleştirilmesinde Beşeri Bilimlerin Araçsallaştırılması. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.16947/fsmia.1050269
Vancouver
İBRAHİM G. Afrika’nın Sömürgeleştirilmesinde Beşeri Bilimlerin Araçsallaştırılması. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2021. doi:10.16947/fsmia.1050269
BibTeX
@article{BRAHM2021,
author = {İBRAHİM, Gassim},
title = {Afrika’nın Sömürgeleştirilmesinde Beşeri Bilimlerin Araçsallaştırılması},
journal = {FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2021},
doi = {10.16947/fsmia.1050269}
}
EUVIMED