EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Beşeri Sermaye Hipotezinin Sınırında: Türkiye’de İşsizlik Üzerine PCA-ARDL Bulguları (2001-2022)

Sercan Dereli

Çalışma ve Toplum · 28.07.2026 · 3 (90) · 1439-1486

DOI: 10.54752/ct.1819477 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çalışma ve Toplum, online erschienen am 28.07.2026. Verfasst von Sercan Dereli. Die Arbeit nennt 104 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, beşerî sermaye hipotezinin Türkiye örneğinde geçerliliğini 2001-2022 dönemi için incelemektedir. Beşerî sermaye hipotezi, eğitim, sağlık ve beceri yatırımlarının işgücü verimliliğini artırarak işsizliği azaltacağını varsaymaktadır. Çalışmada, yüksek çoklu doğrusal bağlantıyı azaltmak ve kavramsal tutarlılığı güçlendirmek amacıyla eğitim, sağlık ve demografik göstergelerden Beşerî Sermaye Endeksi (HUMAN_PC); büyüme, sanayi payı, Ar-Ge ve işgücü göstergelerinden ise Ekonomik Gelişme Endeksi (ECON_PC) Temel Bileşenler Analizi (PCA) ile oluşturulmuştur. Ardından ADF birim kök testleri ve ARDL sınır testi uygulanmıştır. Bulgular, HUMAN_PC ile işsizlik arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi bulunmadığını; buna karşılık ECON_PC ile işsizlik arasında pozitif ve anlamlı bir uzun dönem ilişkisi olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, Türkiye’de son yirmi yılda tartışılan istihdamsız büyüme olgusuyla uyumludur; ekonomik gelişme göstergelerindeki artışların işsizlik oranında kalıcı bir azalış üretmediği görülmektedir. Bulgular ayrıca, beşerî sermaye yatırımlarının Türkiye’de işsizliği azaltma kapasitesinin sınırlı kaldığını ve bu ilişkinin eğitim-istihdam uyumu, teknolojik dönüşüm ve kurumsal yapı gibi faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Çalışma, Türkiye’de işsizlik dinamiklerinin yalnızca beşerî sermaye birikimiyle açıklanamayacağını; ekonomik gelişmenin niteliği, üretim yapısı ve teknolojik dönüşüm süreçlerinin de belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Dereli, S. (2026). Beşeri Sermaye Hipotezinin Sınırında: Türkiye’de İşsizlik Üzerine PCA-ARDL Bulguları (2001-2022). Çalışma ve Toplum, 3(90), 1439-1486. https://doi.org/10.54752/ct.1819477

Vancouver

Dereli S. Beşeri Sermaye Hipotezinin Sınırında: Türkiye’de İşsizlik Üzerine PCA-ARDL Bulguları (2001-2022). Çalışma ve Toplum. 2026;3(90):1439-1486. doi:10.54752/ct.1819477

BibTeX
@article{Dereli2026,
  author = {Dereli, Sercan},
  title = {Beşeri Sermaye Hipotezinin Sınırında: Türkiye’de İşsizlik Üzerine PCA-ARDL Bulguları (2001-2022)},
  journal = {Çalışma ve Toplum},
  year = {2026},
  volume = {3},
  number = {90},
  pages = {1439--1486},
  doi = {10.54752/ct.1819477}
}
Kostenlos starten →