Zihin Kuramı Becerisinin Çocukların Farklı İçerikteki Dedikodulara Yönelik Değerlendirmelerindeki Etkisi
Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi · 2025
DOI: 10.15659/tjss.2025.005 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 2025. Verfasst von Muhammed Şükrü Aydın und 4 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Dedikodu insan yaşamının her döneminde karşımıza çıkan sosyal-bilişsel süreçlerle ilişkili bir olgudur. Ancak özellikle çocuklarda bilişsel süreçlerin dedikoduya yönelik anlayışı nasıl etkilediği konusu çalışmalarda yeteri kadar ele alınmamıştır. Dolayısıyla şimdiki araştırmada çocukların olumlu, olumsuz ve nötr içerikli dedikoduları değerlendirme becerilerinin zihin kuramı gelişimine bağlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmaya yaşları 40-45 aylık arasında değişen 45 (21 kız) çocuk katılmıştır. Yarı-deneysel desene sahip olan bu araştırmada çocuklara ilk olarak olumlu, olumsuz ve nötr dedikodu senaryoları izletilmiş ve buradaki karakterlere etiket (sticker) paylaşımları ile dedikoduyu değerlendirmelerinin ölçümü alınmıştır. Ayrıca üç farklı görev ile çocukların zihin kuramı becerileri de değerlendirilmiştir. Ön test uygulamalarının ardından çocukların zihin kuramı becerilerini geliştirmeye yönelik hazırlanan eğitim programı uygulanmıştır. Eğitimden sonra ön testte uygulanan dedikodu senaryoları tekrar kullanılmış; zihin kuramı becerileri için de eş değer görevlerle değerlendirmeler yapılmıştır. Analizler sonucunda çocukların hem ön test hem son testte olumlu, olumsuz ve nötr içerikli dedikoduları ayırt edebildikleri görülmüştür. Buna ek olarak, zihin kuramı eğitimi uygulanan çocukların olumlu ve nötr içerikli dedikodu yapan karakterlere yönelik değerlendirmelerinde eğitim sonrasında anlamlı düzeyde artış olduğu bulunmuştur. Olumsuz dedikodu yayan karaktere yönelik değerlendirmelerin ise zihin kuramı eğitimi sonrasında daha olumsuz karşılanmakla birlikte bu etkinin anlamlılık düzeyinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Zitieren
APA
Aydın, M. Ş., Ay, İ. N., Gram, Z. S., Taş, H., & Taş, Z. Ş. (2025). Zihin Kuramı Becerisinin Çocukların Farklı İçerikteki Dedikodulara Yönelik Değerlendirmelerindeki Etkisi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.15659/tjss.2025.005
Vancouver
Aydın MŞ, Ay İN, Gram ZS, Taş H, Taş ZŞ. Zihin Kuramı Becerisinin Çocukların Farklı İçerikteki Dedikodulara Yönelik Değerlendirmelerindeki Etkisi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi. 2025. doi:10.15659/tjss.2025.005
BibTeX
@article{Aydn2025,
author = {Aydın, Muhammed Şükrü and Ay, İkra Nur and Gram, Zeynep Sena and Taş, Hülya and Taş, Zeynep Şevval},
title = {Zihin Kuramı Becerisinin Çocukların Farklı İçerikteki Dedikodulara Yönelik Değerlendirmelerindeki Etkisi},
journal = {Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.15659/tjss.2025.005}
}
EUVIMED