EUVIMEDObjevte EUVIMED
Open access · CC BY 4.0

Która religia jest najstarsza? Dyskusja nad początkami religii w „Diversarum hereseon liber” Filastriusza z Brescii

Mariusz Szram

Polonia Sacra · 2026-03-31 · 30 (1) · 7-28

DOI: 10.15633/ps.30101 ↗

At a glance

Journal article in Polonia Sacra, published online on 2026-03-31. Written by Mariusz Szram. The full text is freely available (open access, CC BY 4.0).

AbstraktBibliografické údajeCiteRelated studies

Abstract (original language)

Filastriusz z Brescii (330–387/388) w traktacie „Diversarum hereseon liber” włączył się w dyskusję na temat początków religii i chronologicznego pierwszeństwa różnych wyznań. Artykuł jest analizą rozdziałów 109–112 dzieła Filastriusza, podejmujących powyższą kwestię. Biskup Brescii skupił się w nich na krytyce poglądów przyznających kultom pogańskim status najstarszej formy religii oraz na zakwestionowaniu opinii, że chrześcijaństwo pojawiło się na świecie jako religia nowa najpóźniej. W jego przekonaniu obie te sugestie należało odrzucić jako heretyckie. Zgodnie z apologetyczną argumentacją Filastriusza pogaństwo jest religią wtórną, stworzoną przez grzesznych ludzi. Natomiast chrześcijaństwo jest nie tylko religią jakościowo najdoskonalszą, ale także chronologicznie pierwszą, rozpoznaną przez starotestamentalnych ludzi sprawiedliwych na długo przed pojawieniem się Chrystusa na ziemi. Oryginalność Biskupa Brescii polega na radykalizacji wcześniejszych poglądów Orygenesa i Tertuliana, wyrażającej się w anachronicznym przekonaniu, że religia chrześcijańska była ukryta w judaizmie w formie w pełni ukształtowanej, jeśli chodzi o doktrynę trynitarną, i jako taka istnieje od początku świata.

Cite

APA

Szram, M. (2026). Która religia jest najstarsza? Dyskusja nad początkami religii w „Diversarum hereseon liber” Filastriusza z Brescii. Polonia Sacra, 30(1), 7-28. https://doi.org/10.15633/ps.30101

Vancouver

Szram M. Która religia jest najstarsza? Dyskusja nad początkami religii w „Diversarum hereseon liber” Filastriusza z Brescii. Polonia Sacra. 2026;30(1):7-28. doi:10.15633/ps.30101

BibTeX
@article{Szram2026,
  author = {Szram, Mariusz},
  title = {Która religia jest najstarsza? Dyskusja nad początkami religii w „Diversarum hereseon liber” Filastriusza z Brescii},
  journal = {Polonia Sacra},
  year = {2026},
  volume = {30},
  number = {1},
  pages = {7--28},
  doi = {10.15633/ps.30101}
}
Start for free →