EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Opowieść o powstaniu, zniszczeniu i częściowym ocaleniu neogotyckiego witraża Serce Jezusa z kościoła św. Mikołaja w Gdańsku

Magda Ławicka

Sacrum et Decorum · 15.10.2026 · (19) · 163-182

DOI: 10.15584/setde.2026.19.6 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Sacrum et Decorum, online erschienen am 15.10.2026. Verfasst von Magda Ławicka. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Witraż Serce Jezusa, który powstał dla kościoła św. Mikołaja w Gdańsku, należał do szczytowych osiągnięć wrocławskiej pracowni (1872–ok.1907) Adalberta Rednera i witrażownictwa śląskiego XIX wieku. Stylistycznie stanowił emanację malarstwa religijnego ze szkoły nazareńczyków z Düsseldorfu wzmocnioną przez blask i wielobarwne światło charakterystyczne dla zastosowanej techniki witrażowej. W jego odbiorze estetycznym, na równi ze scenami figuralnymi, dużą rolę odgrywały wyobrażone elementy architektury neogotyckiej ujmujące sakralne przedstawienia w kompozycyjną całość. Witraż uchodził za najbardziej efektowny w kościele, przyciągając uwagę przepychem barw i artystycznym wykonaniem (J.N. Pawlowski). Nie został, niestety, zabezpieczony przed walkami o miasto pod koniec drugiej wojny światowej i w marcu 1945 roku uległ niemal całkowitemu zniszczeniu wraz z mnóstwem innych zabytków Głównego Miasta w Gdańsku. Jego pozostałości odnalazł po ponad 60 latach prywatny miłośnik witraży. W celu zabezpieczenia destruktu przed dalszą degradacją podjęto nieskuteczne próby przekazania dzieła Rednera do muzeów pomorskich. Ostatecznie witraż został przyjęty w depozyt do wrocławskiego Muzeum Architektury. Muzealny Dział Architektury XIX i XX wieku powierzył uszkodzony gdański zabytek konserwatorom z Katedry Konserwacji i Restauracji Ceramiki i Szkła Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, z którymi współpracuje od 2006 roku. Zachowane kwatery zostały włączone w proces dydaktyczny. Po rozpoznaniu tematu w kontekście historii i źródeł, poddano je badaniom oraz konserwacji i restauracji, w efekcie czego powstały zarówno świetnie odrestaurowane kwatery, jak i starannie wykonane kopie każdej z nich oraz siedem prac dyplomowych.

Zitieren

APA

Ławicka, M. (2026). Opowieść o powstaniu, zniszczeniu i częściowym ocaleniu neogotyckiego witraża Serce Jezusa z kościoła św. Mikołaja w Gdańsku. Sacrum et Decorum, 163-182. https://doi.org/10.15584/setde.2026.19.6

Vancouver

Ławicka M. Opowieść o powstaniu, zniszczeniu i częściowym ocaleniu neogotyckiego witraża Serce Jezusa z kościoła św. Mikołaja w Gdańsku. Sacrum et Decorum. 2026:163-182. doi:10.15584/setde.2026.19.6

BibTeX
@article{awicka2026,
  author = {Ławicka, Magda},
  title = {Opowieść o powstaniu, zniszczeniu i częściowym ocaleniu neogotyckiego witraża Serce Jezusa z kościoła św. Mikołaja w Gdańsku},
  journal = {Sacrum et Decorum},
  year = {2026},
  number = {19},
  pages = {163--182},
  doi = {10.15584/setde.2026.19.6}
}
Kostenlos starten →