Üstün Potansiyelli Olarak Tanılanmış ve Tanılanmamış İlkokul Öğrencilerinin Benlik Kavramı Puanlarının İncelenmesi
Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi · 27.06.2026 · 64 (64) · 189-208
DOI: 10.15285/maruaebd.1761579 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Kadir Çalışkan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 63 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Birçok teorisyen zekayı, çocuğun ileride üstün performans gösterebileceğini işaret eden bir potansiyel olarak tanımlamıştır. Potansiyelden performansa giden gelişimsel süreçte psikolojik faktörler önemli etkenlerdir. Bunlardan biri de benlik kavramıdır. Bu araştırmada, zihinsel alanda üstün potansiyelli olarak tanılanmış ve tanılanmamış eğitim hayatlarının henüz başındaki öğrencilerin benlik kavramlarını incelemek ve karşılaştırmak amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Örneklem, kolayda örnekleme yoluyla seçilmiş iki, üç ve dördüncü sınıfa devam eden 179 üstün potansiyelli BİLSEM öğrencisi ve herhangi bir tanı almamış aynı sınıf düzeylerinde 222 ilkokul öğrencisinden oluşmaktadır. Her iki örneklem grubunun verileri Piers-Harris’in Çocuklarda Öz-Kavramı Ölçeğiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler bağımsız örneklemler t testi, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleriyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, üstün potansiyelli öğrencilerin genel, mutluluk/doyum, sosyal ve davranışsal benlik kavramı puanlarının tanı almamış akranlarından daha yüksek, kaygı benlik kavramı puanlarının ise daha düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Fiziksel benlik kavramlarına ilişkin puanlarda anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ayrıca cinsiyet, anne çalışma durumu ve kardeş sayısına göre benlik kavramının bazı puanlarında anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Araştırma bulguları kapsamında zihinsel açıdan akranlarından önde olan üstün potansiyelli ilkokul öğrencilerinin psikososyal açıdan da bazı avantajlara sahip olabileceği tartışılmıştır. Bununla birlikte kız olmak, çok kardeşe sahip olmak ve çalışmayan anneye sahip olmak üstün potansiyelli öğrencilerin benlik kavramları üzerindeki birer risk faktörü olarak dikkate değerdir. Üstün potansiyelden üstün yeteneğe giden yol, eğitsel ve psikososyal düzenlemelerle desteklenmelidir.
Zitieren
APA
Çalışkan, K., & Baloğlu, M. (2026). Üstün Potansiyelli Olarak Tanılanmış ve Tanılanmamış İlkokul Öğrencilerinin Benlik Kavramı Puanlarının İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 64(64), 189-208. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1761579
Vancouver
Çalışkan K, Baloğlu M. Üstün Potansiyelli Olarak Tanılanmış ve Tanılanmamış İlkokul Öğrencilerinin Benlik Kavramı Puanlarının İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;64(64):189-208. doi:10.15285/maruaebd.1761579
BibTeX
@article{alkan2026,
author = {Çalışkan, Kadir and Baloğlu, Mustafa},
title = {Üstün Potansiyelli Olarak Tanılanmış ve Tanılanmamış İlkokul Öğrencilerinin Benlik Kavramı Puanlarının İncelenmesi},
journal = {Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {64},
number = {64},
pages = {189--208},
doi = {10.15285/maruaebd.1761579}
}
EUVIMED