AKHUN FETİHLERİ: PURĀṆİK LİTERATÜRDE HŪṆA İMGESİ
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 23.04.2026 · (52) · 325-360
DOI: 10.14520/adyusbd.1870327 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 23.04.2026. Verfasst von Arzu Yıldız Aydın und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Hūṇa (Akhun) fetihlerinin Hindu kozmolojisi çerçevesinde nasıl dinî, kültürel ve mitolojik anlam kazandığını kapsamlı biçimde incelemektedir. Araştırma, Hun akınlarının yol açtığı tarihsel yıkımların Hint toplumunun kolektif dinî bilincinde adharma (kozmik düzensizlik) olarak kavramsallaştırılmasını ve bu kaotik sürecin ardından ilahî müdahale, ritüel süreklilik ve kraliyet himayesi aracılığıyla dharma’nın (kozmik düzen) yeniden tesis edilmesini merkeze almaktadır. Başta Viṣṇu Purāṇa ve Bhāgavata Purāṇa olmak üzere Purāṇik kaynaklara dayanan bu inceleme, Toraman ve Mihirakula dönemlerinde (M.S. 5–6. yy) gerçekleşen Hūṇa fetihlerinin, Purāṇik söylemde yalnızca siyasî felaket değil, aynı zamanda Kali Yuga’nın ahlâkî çözülme ve kozmik yozlaşmasını simgeleyen bir bozulma biçimi olarak tasvir edildiğini ortaya koymaktadır. Hūṇaların mleccha kategorisi içinde konumlandırılması, fetihlerin ardından geliştirilen kozmik yenilenme anlatıları ve ritüel uygulamalarla birlikte değerlendirildiğinde, tarihsel olayların doğrusal kronoloji yerine döngüsel kozmolojik mantık çerçevesinde yeniden anlamlandırıldığı görülmektedir. Fetihler sonrasında tapınakların yeniden inşası, ritüel pratiklerin sürdürülmesi ve kraliyet otoritesinin pekiştirilmesi, dharma’nın yeniden ihyası ve metafizik düzenin restorasyonu bağlamında merkezi bir işlev üstlenmiştir. Bu çalışma Hūṇa fetihlerinin yol açtığı politik ve toplumsal travmanın Hindu kozmik, ahlâkî ve teolojik düşüncede nasıl yeniden biçimlendirildiğini paradigmatik bir örnek üzerinden ortaya koymakta tarih, mitoloji, dinî düşünce ve siyasal iktidar arasındaki karmaşık etkileşimi Dinler Tarihi perspektifinden bütüncül biçimde analiz etmektedir.
Zitieren
APA
Aydın, A. Y., & Polat, B. (2026). AKHUN FETİHLERİ: PURĀṆİK LİTERATÜRDE HŪṆA İMGESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 325-360. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1870327
Vancouver
Aydın AY, Polat B. AKHUN FETİHLERİ: PURĀṆİK LİTERATÜRDE HŪṆA İMGESİ. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:325-360. doi:10.14520/adyusbd.1870327
BibTeX
@article{Aydn2026,
author = {Aydın, Arzu Yıldız and Polat, Bayram},
title = {AKHUN FETİHLERİ: PURĀṆİK LİTERATÜRDE HŪṆA İMGESİ},
journal = {Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {52},
pages = {325--360},
doi = {10.14520/adyusbd.1870327}
}
EUVIMED