Sad-Kelime-i Hazret-i Ali Eserinin Söz Varlığı
Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi · 27.06.2026 · 16 (1) · 303-331
DOI: 10.13114/mjh.1892703 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Mehmet Şahin und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 10 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Terceme-i Sad Kelime-i Hazret-i Alî adlı anonim yazmanın söz varlığını ve metin özelliklerini, sad-kelime geleneğinin tarihî arka planı içinde incelemektedir. Sad-kelime, Hz. Ali’ye nispet edilen vecizelerin “yüz söz” mantığıyla seçilip düzenlenmesiyle oluşan didaktik bir derleme türüdür; kısa, çarpıcı ve ezberlenebilir yapısı sebebiyle vaaz, irşad, ahlâk eğitimi ve edebî meclislerde yaygın biçimde kullanılmıştır. Makale, bu geleneğin Arapça “mi’e kelime” çizgisinden Farsçaya, oradan Türkçeye uzanan tercüme, şerh ve nazım yoluyla özellikle Câhız ve Reşîdüddin Vatvât üzerinden açıklayarak Osmanlı sahasındaki çoğalmayı göstermektedir. İncelenen nüsha, Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nde kayıtlı olup 1504’te istinsah edilmiştir. Metnin söz varlığı, Eski Anadolu Türkçesinin birikimini XV–XVI. yüzyıl Osmanlı yazı dilinin imkânlarıyla harmanlamıştır. Kullanılan kavramlar edeb, takvâ, hilm, kanaat, tevazu, sabır ve şükür etrafında şekillenmiştir. Eser bu yönüyle ahlâkî bir rehber olma niteliği taşımaktadır. Bu çalışmada Sad-Kelime-i Hazret-i Ali metni transkripsiyonlu okuma yoluyla taranmış, metindeki kelimeler dizinlenmiştir. Elde edilen bulgular, Eski Anadolu Türkçesi mirası ile XV–XVI. yüzyıl Osmanlı yazı dili özellikleri bağlamında değerlendirilmiştir.
Zitieren
APA
Şahin, M., & Cin, A. (2026). Sad-Kelime-i Hazret-i Ali Eserinin Söz Varlığı. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 16(1), 303-331. https://doi.org/10.13114/mjh.1892703
Vancouver
Şahin M, Cin A. Sad-Kelime-i Hazret-i Ali Eserinin Söz Varlığı. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi. 2026;16(1):303-331. doi:10.13114/mjh.1892703
BibTeX
@article{ahin2026,
author = {Şahin, Mehmet and Cin, Ali},
title = {Sad-Kelime-i Hazret-i Ali Eserinin Söz Varlığı},
journal = {Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {303--331},
doi = {10.13114/mjh.1892703}
}
EUVIMED