Levant Bölgesinde Kehribarın Kültürel Kullanımı
Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi · 30.12.2025 · 15 (2) · 153-166
DOI: 10.13114/mjh.1737377 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.12.2025. Verfasst von Reyhan Rafet Can. Die Arbeit nennt 52 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kehribar, Paleolitik dönemden itibaren estetik ve sembolik değeri nedeniyle çeşitli kültürlerde kıymetli bir hammadde olarak kullanılmıştır. Parlaklığı, renk çeşitliliği ve kolay işlenebilirliği, onu takı, süs eşyası ve prestij göstergesi nesnelerin üretiminde vazgeçilmez kılmıştır. Terapötik, apotropaik ve kutsal nitelikler atfedilen kehribar, antik kaynaklarda “Kuzeyin Güneşi” ya da “Güneşin Taşı” gibi metaforlarla betimlenmiştir. Elektriklenme özelliği nedeniyle eski Araplar kehribara kahra-ba, yani “saman hırsızı” adını vermiştir. Homeros’un Odysseia adlı eserinde kehribarın değerli bir süsleme malzemesi olarak kullanıldığı belirtilmektedir. Kehribarın başlıca kaynağı Baltık Denizi çevresi olmakla birlikte, Levant bölgesine ticaret yolları veya elitler arası hediye değişimi aracılığıyla ulaştığı anlaşılmaktadır. Bu makalede, Levant ülkelerindeki kehribarın kökeni, özellikleri ve Doğu Akdeniz havzasındaki kültürel kullanımındaki değişim süreçleri ele alınmıştır. Levant ülkelerinde kehribarın ilk ortaya çıkışına dair kesin veriler olmamakla birlikte, bilinen en erken örnekler M.Ö. 2. binyılın ilk yarısına tarihlenen tekil boncuklardır. En tanınmış Mısır buluntuları arasında, Tutankhamun’un mezarında bulunan kehribar boncuklu kolye ile diğer çeşitli kehribar ve reçine takılar yer alır. Suriye’deki Qatna Kraliyet Mezarı’nda bulunan kehribar miktarı ise, Levant ve Antik Yakın Doğu'da M.Ö. 2. binyıla ait bilinen en önemli kehribar örneklerini oluşturur. Bu çalışma sonucunda, Levant’ta yerel kehribar işçiliği geleneğinin gelişmediğini ve kullanılan malzemenin büyük ölçüde Baltık kökenli olduğunu göstermektedir.
Zitieren
APA
Can, R. R. (2025). Levant Bölgesinde Kehribarın Kültürel Kullanımı. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 15(2), 153-166. https://doi.org/10.13114/mjh.1737377
Vancouver
Can RR. Levant Bölgesinde Kehribarın Kültürel Kullanımı. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi. 2025;15(2):153-166. doi:10.13114/mjh.1737377
BibTeX
@article{Can2025,
author = {Can, Reyhan Rafet},
title = {Levant Bölgesinde Kehribarın Kültürel Kullanımı},
journal = {Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi},
year = {2025},
volume = {15},
number = {2},
pages = {153--166},
doi = {10.13114/mjh.1737377}
}
EUVIMED