GAZİANTEP İLİ NURDAĞI İLÇESİ KÖMÜRLER’DE TESPİT EDİLEN PALAS DOKUMALAR
Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi · 14.03.2026 · 19 (53) · 301-318
DOI: 10.12981/mahder.1738703 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi, online erschienen am 14.03.2026. Verfasst von Oğuzhan Kabalcı. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İnsanoğlunun başlangıcından beri buluşlar, ihtiyaçları karşılamak için yapılmıştır. İnsanlar kendilerini dış etkenlerden korumak amacıyla hayvan derilerini, bitki saplarını kullanmışlardır. Böylelikle dokumayı bulmuşlardır. Bitki saplarının boyutları yetersiz gelince bitkisel ve hayvansal lifleri bükerek daha uzun iplikler elde etmeye başlamışlardır. Bu buluş dokuma sanatının ortaya çıkmasında önemli rol oynamaktadır. Düz dokuma yaygılar, çözgü iplikleri arasına atkı ipliklerinin düğüm atılmaksızın geçirilmesi veya sarılması yöntemiyle oluşturulan, havsız ve düz yüzeyli tekstil ürünleridir. Anadolu coğrafyasında en yaygın şekilde karşılaşılan düz dokuma türleri kilim, cicim, zili ve sumaktır. Palas, TDK’ya göre keçi kılından dokunmuş kaba kilim manasına gelmektedir. Bir başka tanıma göre ise düz kirkitli dokuma tekniklerinden kilim ve cicim (cecim) teknikleri kullanılarak yapılan yaygılara denilmektedir. Bu tanımın yanında, çözgü yüzlü düz dokuma tekniğiyle yapılmış kıl, yün ve orlon malzemeli, çuval, heybe, torba, yük örtüsü, yaygı şeklinde örnekleri görülen dokumalara palas adı verilmektedir. Gaziantep ilinin batısında konumlanan Nurdağı ilçesi, il merkezine yaklaşık 80 km mesafededir. İlçe, Amanos Dağları'nın doğu yamaçları ile Sof Dağları'nın batı kesimi arasında yer almaktadır. Araştırmanın amacı Gaziantep iline bağlı Nurdağı ilçesi Kömürler Köyü’nde dokunmuş altı adet palas dokumanın teknik özelliklerinin incelenmesi ve bu dokumaların benzerliklerinin ya da farklılıklarının tespitinin yapılmasını sağlamaktır. Dokumaların bulunduğu ortamda fotoğrafları çekilmiş, ölçümleri yapılmış, kullanılan malzemeler ve dokumaların özellikleri hakkında kaynak kişiden alınan bilgiler değerlendirilmiştir. Tarama modelinde betimsel bir araştırma yöntemi kullanılmıştır. Alan araştırmalarına bakıldığında bu zamana kadar yöre dokumaları hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış olması eksiklik olarak görülmüştür. Amaç doğrultusunda yöredeki palas dokumaların yapımında kullanılan malzemenin keçi kılı ve koyun yünü olduğu tespit edilmiştir. Çözgü yüzlü üretilen dokumalarda cicim veya zili tekniğiyle dokunmuş geometrik motifler yer almaktadır.
Zitieren
APA
Kabalcı, O. (2026). GAZİANTEP İLİ NURDAĞI İLÇESİ KÖMÜRLER’DE TESPİT EDİLEN PALAS DOKUMALAR. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi, 19(53), 301-318. https://doi.org/10.12981/mahder.1738703
Vancouver
Kabalcı O. GAZİANTEP İLİ NURDAĞI İLÇESİ KÖMÜRLER’DE TESPİT EDİLEN PALAS DOKUMALAR. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi. 2026;19(53):301-318. doi:10.12981/mahder.1738703
BibTeX
@article{Kabalc2026,
author = {Kabalcı, Oğuzhan},
title = {GAZİANTEP İLİ NURDAĞI İLÇESİ KÖMÜRLER’DE TESPİT EDİLEN PALAS DOKUMALAR},
journal = {Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi},
year = {2026},
volume = {19},
number = {53},
pages = {301--318},
doi = {10.12981/mahder.1738703}
}
EUVIMED