O niektórych problemach przekładu z języka ukraińskiego na polski
Rocznik Przekładoznawczy · 30.06.2026 · (20) · 29-43
DOI: 10.12775/rp.2025.002 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Rocznik Przekładoznawczy, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Anna Bednarczyk. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Już to, że języki polski i ukraiński są językami bliskopokrewnymi sprawia, iż trudności piętrzące się przed tłumaczem posiadają swoją specyfikę, a mianowicie możemy spodziewać się przeszkód innych niż w wypadku języków oddalonych, choćby takich jak istnienie mylących podobieństw językowych. Co więcej, w wypadku języków bliskopokrewnych często można mówić również o bliskokulturowości, która z jednej strony wspomaga tłumacza, ale z drugiej potrafi łudzić fałszywym podobieństwem. O ile w przypadku z języków oddalonych kontekst pomaga zrozumieć różnice słownikowe, to jeśli mowa o bliskim pokrewieństwie języków i kultur, kontekst może nie wystarczyć, ponieważ różnica potrafi zawierać się w detalach, choćby takich jak inny rejestr językowy (stylistyczny) czy inne użycie kontekstowe. W niniejszym artykule proponuję przebadanie kilku problemów występujących przy przekładzie tekstów literackich z języka ukraińskiego na polski, co staram się uczynić na przykładzie powieści Тіни забутіх предків Mychajło Kociubińskiego (1912) we współczesnym tłumaczeniu Przemysława Lisa-Markiewicza i w przekładzie z 1934 r. autorstwa Józefa Czechowicza (fragment) oraz opublikowanego w ostatnich latach opowiadania Wjaczesława Medwydia Аделька й Адам (2020) w mojej propozycji translatorskiej. Takie skontrastowanie tekstów z początku XX w i utworu współczesnego pisarza pozwala wskazać na różnorodne trudności „czyhające” na polskich tłumaczy literatury ukraińskiej. Poza wspomnianymi już mylącymi podobieństwami chciałabym wskazać przede wszystkim na decyzje przekładowców związane z odtworzeniem idiolektu (wtrącenia z innego języka, błędy językowe), w tym dialektu (huculski) oraz form gminnych, ale także zwrócić uwagę na problem odtworzenia i ewentualnego objaśnienia nieznanych odbiorcy docelowemu zwyczajów charakterystycznych dla literatury źródłowej.
Zitieren
APA
Bednarczyk, A. (2026). O niektórych problemach przekładu z języka ukraińskiego na polski. Rocznik Przekładoznawczy, 29-43. https://doi.org/10.12775/rp.2025.002
Vancouver
Bednarczyk A. O niektórych problemach przekładu z języka ukraińskiego na polski. Rocznik Przekładoznawczy. 2026:29-43. doi:10.12775/rp.2025.002
BibTeX
@article{Bednarczyk2026,
author = {Bednarczyk, Anna},
title = {O niektórych problemach przekładu z języka ukraińskiego na polski},
journal = {Rocznik Przekładoznawczy},
year = {2026},
number = {20},
pages = {29--43},
doi = {10.12775/rp.2025.002}
}
EUVIMED