Cultural Codes İn Karachay Balkar/Malkar Traditional Clothing Terminology: An Analysis İn The Context Of Ethnocultural Memory And Fashion Design
Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 2339-2401
DOI: 10.7827/turkishstudies.94950 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Mariyam YEZIYEVA.
Abstract (Originalsprache)
Öz Bu araştırma, Karaçay Balkar/Malkar geleneksel giyim mirasına yönelik etnografik alan yazın ile çağdaş giyim tasarımı uygulamaları arasındaki metodolojik ve epistemolojik boşluğu sorgulamaktadır. Literatürde kapsamlı etnografik tanımlamaları mevcut olmasına rağmen başlık, gaziri, gebenek, çabur, çarık ve çepken gibi köklü giyim terminolojisinin modanın göstergebilimsel çözümlemelerinin dışında bırakıldığı görülmektedir. Bu kavramsal kopukluk, söz konusu etnik unsurların modern tasarım süreçlerinde kaynak kültüründen koparılarak yüzeyselleştirilmesine yol açmaktadır. Çalışma, Karaçay Balkar/Malkar halklarının somut olmayan kültürel mirasını oluşturan bu etnik kodların çağdaş giyim tasarımına aktarım mekanizmalarını çözümlemek amacıyla; Jan Assmann'ın kültürel bellek kuramı, Roland Barthes'ın moda göstergebilimi ve Fred Davis'in kültürel kodlar teorisini bütünleştiren disiplinlerarası bir kavramsal çerçeve önermektedir. Eleştirel literatür analizi, mevcut tasarım uygulamalarında üç temel paradoksu açığa çıkarmaktadır: (1) etnik göstergelerin ticari bir nesneye dönüşmesi sürecinde terminolojik hafızanın bağlamından koparılması, (2) giyime yönelik emik (yerel/içeriden) anlatılar ile etik (akademik/dışarıdan) kategorizasyonlar arasındaki dikotomi ve (3) kültürel kodların tasarımsal semantiğe dönüştürülmesini sağlayacak metodolojik bir modelin yokluğu. Elde edilen bulgular, Karaçay Balkar giyim terminolojisinin statik birer dilsel dizin olmaktan ziyade, yapısal özellikleri ve anlam derinlikleri sayesinde çağdaş tasarıma aktarılması olanaklarını belirleyen dinamik birer kültürel anlam üreticisi olarak işlevselleştiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, teorik düzeyde moda göstergebiliminin kuramsal sınırlarını Kuzey Kafkasya özelinde genişletmekte; pratik düzeyde ise etno-tasarım süreçlerinde kültürel mirasa sadık kalan ve kültürel sorumluluk gösteren bir tasarım metodolojisinin yapılandırılmasına öncülük etmektedir.
Zitieren
APA
YEZIYEVA, M. (2026). Cultural Codes İn Karachay Balkar/Malkar Traditional Clothing Terminology: An Analysis İn The Context Of Ethnocultural Memory And Fashion Design. Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 2339-2401. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.94950
Vancouver
YEZIYEVA M. Cultural Codes İn Karachay Balkar/Malkar Traditional Clothing Terminology: An Analysis İn The Context Of Ethnocultural Memory And Fashion Design. Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):2339-2401. doi:10.7827/turkishstudies.94950
BibTeX
@article{YEZIYEVA2026,
author = {YEZIYEVA, Mariyam},
title = {Cultural Codes İn Karachay Balkar/Malkar Traditional Clothing Terminology: An Analysis İn The Context Of Ethnocultural Memory And Fashion Design},
journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
year = {2026},
volume = {21},
number = {Volume 21 Issue Ö1},
pages = {2339--2401},
doi = {10.7827/turkishstudies.94950}
}
EUVIMED