EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Original Disease Names and Some Specific Plant Names in Sakızlı İsa Efendi's Work Titled named

Aygül ÇETİNKAYA, Aygül ÇETİNKAYA

Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 611-690

DOI: 10.7827/turkishstudies.94638 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Aygül ÇETİNKAYA und 1 weiteren Autor:innen.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Anadolu coğrafyasında Türkçe yazılan tıp kitaplarının 14. yüzyılda görülmeye başladığı bilinmektedir. Bu yılın devamında birçok telif ve tercüme eserler yazılmıştır. Makaleye konu olan Sakızlı Îsâ Efendi’nin ‘’Devâ -i Emrâz’’ isimli eseri de geçmiş yüzyılları takiben Anadolu’da 17. yüzyılda yazılmış olan Türkçe tıp kitaplarından biridir. Devâ-i Emrâz diğer yüzyıllardaki eserlere göre kapsamlı bir eserdir. Gerek söz varlığı, gerekse tıbbi terminoloji bakımından birçok kıymetli bilgi barındırmaktadır. Metindeki bablarda her bir hastalığın ya da bitkinin farklı dillerdeki karşılıklarının verilmiş olması eseri ayrıca özgün kılmaktadır. Eser - Hamidiye nüshası - 381 bab, 393 varaktan oluşan hacimli bir yapıya sahip olması hasebiyle içerdiği –hastalık adları, bitki adları, terkip adları, macun adları, hekim adları, hastalık ve bitki adları, eser adları, deyim ve atasözleri gibi birçok konuda Osmanlı Türkçesinin söz varlığını ortaya koyan önemli bir kaynak durumundadır. Buna rağmen eser üzerinde herhangi bir çalışma yapılmamış olması da eseri dikkat çekici hale getirmektedir. Eserin tam metni, dönemin diğer tıp kitaplarıyla mukayesesi, tıbbi söz varlığı ve dizin-sözlüğünü içeren ayrıntılı incelemesini doktora tezi olarak hazırlandığımızdan, bu çalışmada yalnızca eserde rastladığımız özgün hastalık adlarına ve bazı spesifik bitki adlandırmalarına değineceğiz. Çalışmada eserde geçen hastalık ve bitkilerle ilgili açıklamalar verildikten sonra hastalık ve bitkilerin dönem kaynaklarında, Derleme ve Tarama Sözlüklerinde ve Etimolojik sözlüklerdeki karşılıkları verilecektir. Bu çalışmada ele alınan hastalık ve bitki adlarından bazıları Türk Dil Kurum’nun Tarama ve Derleme Sözlüklerinde yer almadığından bu sözlüklere ilave durumundadır. Bu sebeple bahsedilen dönem kaynaklarında ve sözlüklerinde yer almayan bu adlandırmaların da bu noktada literatüre katkı sağlamasını ümid ediyoruz.

Zitieren

APA

ÇETİNKAYA, A., & ÇETİNKAYA, A. (2026). Original Disease Names and Some Specific Plant Names in Sakızlı İsa Efendi's Work Titled named. Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 611-690. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.94638

Vancouver

ÇETİNKAYA A, ÇETİNKAYA A. Original Disease Names and Some Specific Plant Names in Sakızlı İsa Efendi's Work Titled named. Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):611-690. doi:10.7827/turkishstudies.94638

BibTeX
@article{ETNKAYA2026,
  author = {ÇETİNKAYA, Aygül and ÇETİNKAYA, Aygül},
  title = {Original Disease Names and Some Specific Plant Names in Sakızlı İsa Efendi's Work Titled named},
  journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
  year = {2026},
  volume = {21},
  number = {Volume 21 Issue Ö1},
  pages = {611--690},
  doi = {10.7827/turkishstudies.94638}
}
Kostenlos starten →