Semantic Layers of Simple Infinitive Forms in Arabic: A Common Root Perspective
Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 3061-3117
DOI: 10.7827/turkishstudies.94617 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Coşkun ZEKİ.
Abstract (Originalsprache)
Öz: Bu çalışma, Arapçada aynı sülâsi kökten türeyen mastar şekillerinin semantik farklılıklarını ortak kök perspektifi çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Arap dilinin bir Sami dil olarak kök-temelli morfolojik yapıya dayanması, kelime yapma aşamalarında kelimenin yalnızca yapısal yönden değil, anlam yönünden de çok katmanlı ve sistemli bir biçimde şekillenmesine imkân vermiştir. Kök ile kalıp arasındaki alaka, Arapçada anlam üretiminin temel yapılarından birini oluşturmakta; aynı kökten türeyen farklı formlar, anlamın yönünü ve işlevini göze çarpacak biçimde değiştirebilmektedir. Özellikle sülâsî ve mezid fiillerden türeyen mastarlar arasında görülen anlam farklılıkları, yalnızca biçimsel bir çeşitlilik olarak değil, aynı zamanda mana düzeyinde de belirgin bir çeşitlilik olarak ortaya çıkmaktadır. Bu ayrışma; eylemin mahiyeti, sürekliliği, karşılıklılığı, yoğunluk boyutu ve kullanım bağlamı gibi unsurlar üzerinden kendini göstermektedir. Dolayısıyla mastar kalıpları, bir fiilden türemiş isimler olmaktan öte, anlamın farklı yönlerini temsil eden işlevsel kelimeler olarak değerlendirilmektedir. Farklı anlamlar taşıyan sülâsî mastarların sayısı bir makalenin kapsamını aşacak derecede fazla olduğundan, bu araştırma yalnızca kullanımı yaygın mastarlarla sınırlandırılmıştır. Makalede, klasik ve modern dilbilimsel kaynaklar ışığında sülâsî mastar kalıplarının anlam alanları ayrıntılı biçimde analiz edilmekte; aynı kökten türeyen farklı mastarların kullanım biçimleri, bağlamsal değerleri, mana farklılıkları tahlil edilmektedir. Klasik sarf ve nahiv kaynaklarında yer alan açıklamalardan, ayrıca modern dil kitaplarından yararlanılarak kök ile kalıp arasındaki ilişkinin anlam üretimindeki rolü hem morfolojik hem de semantik bir çerçevede ortaya konulmaktadır. Araştırma sonucunda, mastar formlarındaki anlam farklarının tesadüfi olmadığı; aksine Arap dilinin kelime yapı sistemine, dilin zenginliğine dayandığı gösterilmektedir. Bu durum, Arapçanın kelime türetme yapısının yalnızca şekilsel değil, aynı zamanda düzenli bir semantik sistemi ihtiva ettiğini ortaya koymaktadır. Neticede kök-temelli yapı ile anlam arasındaki ilişkinin dilin temel işleyişi bakımından merkezi bir konuma sahip olduğu gösterilmektedir.
Zitieren
APA
ZEKİ, C. (2026). Semantic Layers of Simple Infinitive Forms in Arabic: A Common Root Perspective. Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 3061-3117. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.94617
Vancouver
ZEKİ C. Semantic Layers of Simple Infinitive Forms in Arabic: A Common Root Perspective. Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):3061-3117. doi:10.7827/turkishstudies.94617
BibTeX
@article{ZEK2026,
author = {ZEKİ, Coşkun},
title = {Semantic Layers of Simple Infinitive Forms in Arabic: A Common Root Perspective},
journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
year = {2026},
volume = {21},
number = {Volume 21 Issue Ö1},
pages = {3061--3117},
doi = {10.7827/turkishstudies.94617}
}
EUVIMED