EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

The Semiotic Value of Action in “Akçaburgazlı Yekta Mezmurları”

Çiçek DEMİRTAŞ ÖNDER

Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 1701-1740

DOI: 10.7827/turkishstudies.94409 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Çiçek DEMİRTAŞ ÖNDER.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Turgut Uyar’ın “Akçaburgazlı Yekta Mezmurları” adlı parçalı şiirini İkinci Yeni’nin poetik evreni içinde ele alarak eylemin gösterge değerini incelemektedir. Böylece şiirsel kurguda yer alan gündelik davranışlar, sıradan bir edim olmaktan çıkarak bireyin varoluşsal sıkışmışlığını, özgürlük arayışını ve toplumsal normlarla çatışmasını görünür kılan çok katmanlı göstergelere dönüşmüştür. Çözümlemede Habermas’ın normatif, dramaturjik ve iletişimsel eylem kuramı temel alınmıştır. Bireyin toplumsal normlara uyumu ile bu normlara karşı çıkışı arasındaki gerilim, şiirdeki karakterlerin deneyimleri üzerinden ortaya konmuştur. Normatif eylem, bireyin toplumsal düzenle uyumunu; dramaturjik eylem, normlarla çatışan arzunun sahneye konma biçimlerini; iletişimsel eylem ise bireyin özgür edimlerini etkileşim yoluyla açığa çıkarmaktadır. Bununla birlikte, kadın figürlerinin cinsellik ve erotizm nesnesi olarak kurgulanışının ardında toplumun kadına bakışına ayna tutan sosyal eleştirinin var olduğuna dikkat çekmektedir. Bu figürler aracılığıyla şiir, ataerkil düzenin kadını nesneleştiren yapısını eleştirel düzleme taşımakla birlikte bireyin özgürlük arzusunu dile getirmektedir. Yasak ilişkiler, vicdan ve utanç duygusu, bireyin normatif düzen karşısındaki kırılganlığını açığa çıkarırken “eşik hâli” ve “yıkım” sahneleri, modern bireyin kimlik arayışını ve sevgisizlik karşısındaki direnişini görünür kılmaktadır. Sonuç olarak “Akçaburgazlı Yekta Mezmurları”, İkinci Yeni’nin sürrealist ve varoluşçu çizgisini bireyin eylemleri üzerinden poetik düzleme taşımaktadır. Yapılan çalışma, eylemin gösterge değerini ve mekânla kurduğu ilişkiyi ortaya koyarak bireyin özgürlük arayışına, yabancılaşmasına ve varoluşsal sorgulamasına dair incelemelerde yeni bir perspektif sunmaktadır.

Zitieren

APA

ÖNDER, Ç. D. (2026). The Semiotic Value of Action in “Akçaburgazlı Yekta Mezmurları”. Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 1701-1740. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.94409

Vancouver

ÖNDER ÇD. The Semiotic Value of Action in “Akçaburgazlı Yekta Mezmurları”. Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):1701-1740. doi:10.7827/turkishstudies.94409

BibTeX
@article{NDER2026,
  author = {ÖNDER, Çiçek DEMİRTAŞ},
  title = {The Semiotic Value of Action in “Akçaburgazlı Yekta Mezmurları”},
  journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
  year = {2026},
  volume = {21},
  number = {Volume 21 Issue Ö1},
  pages = {1701--1740},
  doi = {10.7827/turkishstudies.94409}
}
Kostenlos starten →