Efsaneler Ve Masallarda “Elma” Sembolizminin Çağdaş Türk Seramik Sanatına Olan Yansımaları
Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 1837-1877
DOI: 10.7827/turkishstudies.94244 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Didar Ezgi ÖZDAĞ.
Abstract (Originalsprache)
Elma, efsaneler ve masallarda bilginin, yasak olanın, baştan çıkarıcılığın, kaderin ve yeniden doğuşun simgesi olarak kültürel bellekte çok katmanlı bir anlam alanı üretmiştir. Antik Yunan mitolojisinde Hesperidlerin altın elmaları ve Eris’in yasak elmasıyla çatışma ve arzuya, Tevrat anlatılarında yasak bilgiye, Türk masallarında ise doğurganlık, mucize ve kadere işaret eden bu sembol, kolektif bilinçdışında evrensel bir arketip hâline gelmiştir. Bu çalışmada, elma sembolizminin mitolojik ve masalsı kökenleri, Carl Gustav Jung’un arketip kuramı ve Mircea Eliade’nin mit ve sembol çözümlemeleri çerçevesinde ele alınarak, çağdaş Türk seramik sanatındaki yansımaları incelenmektedir. Toprakla kurduğu tarihsel bağ nedeniyle doğa, beden ve döngüsellik kavramlarını içkin olarak barındıran seramik malzeme, elma imgesinin bereket, kırılganlık ve dönüşüm temalarıyla örtüşmesini güçlendirmekte; çağdaş sanatçılar bu sembolü yalnızca biçimsel bir motif olarak değil, toplumsal hafıza, kimlik inşası, kadınlık temsilleri ve beden politikaları üzerinden eleştirel bir anlatı aracına dönüştürmektedir. El yapımı üretim süreçlerinde bilinçli olarak kullanılan çatlaklar, deformasyonlar ve yüzey müdahaleleri, masallardaki idealize edilmiş elma imgesini parçalayarak çağdaş bireyin içsel çatışmalarını ve varoluşsal gerilimlerini görünür kılmakta; böylece elma, nostaljik bir anlatı unsurunun ötesine geçerek güncel estetik ve düşünsel tartışmaların merkezine yerleşmektedir. Sonuç olarak, efsaneler ve masallarda şekillenen elma sembolizmi, çağdaş Türk seramik sanatında gelenekle kurulan eleştirel bir diyalog ve kolektif belleğin çağdaş bir yorumu olarak yeniden inşa edilmekte, seramiğin zanaat temelli bir üretim alanı olmanın ötesinde kültürel sembollerin dönüştürüldüğü güçlü bir sanatsal ifade biçimi olduğunu ortaya koymaktadır
Zitieren
APA
ÖZDAĞ, D. E. (2026). Efsaneler Ve Masallarda “Elma” Sembolizminin Çağdaş Türk Seramik Sanatına Olan Yansımaları. Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 1837-1877. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.94244
Vancouver
ÖZDAĞ DE. Efsaneler Ve Masallarda “Elma” Sembolizminin Çağdaş Türk Seramik Sanatına Olan Yansımaları. Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):1837-1877. doi:10.7827/turkishstudies.94244
BibTeX
@article{ZDA2026,
author = {ÖZDAĞ, Didar Ezgi},
title = {Efsaneler Ve Masallarda “Elma” Sembolizminin Çağdaş Türk Seramik Sanatına Olan Yansımaları},
journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
year = {2026},
volume = {21},
number = {Volume 21 Issue Ö1},
pages = {1837--1877},
doi = {10.7827/turkishstudies.94244}
}
EUVIMED