The Problem of Phonetic Representation in Ottoman Turkish: Orthographic Strategies for Western-Origin Loanwords in Mehmed Bahaeddin Toven’s Dictionaries (1912-1924)
Turkish Studies - Language and Literature · 2026 · 21 (Volume 21 Issue Ö1) · 2555-2598
DOI: 10.7827/turkishstudies.94167 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkish Studies - Language and Literature, 2026. Verfasst von Ayşegül KILIÇ NİYAZİ.
Abstract (Originalsprache)
ÖZET Bu çalışma, Mehmed Bahaeddin Toven’in Türkçe Lügat (1912) ve Yeni Türkçe Lügat (1924) adlı sözlüklerinde yer alan Batı kökenli alıntı sözcüklerin imlâ ve fonetik temsil özelliklerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Araştırmanın veri seti, Batı dillerinden alındığı tespit edilen 2088 madde başından oluşmaktadır. Çalışmada, söz konusu alıntıların ünlü ve ünsüz temsilleri, Osmanlı Türkçesinde kullanılan Arap harfli yazı sisteminin fonetik sınırlılıkları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Özellikle Toven’in 1924 baskısında imlâyı telaffuza yaklaştırmak amacıyla sistematik biçimde kullandığı keşide, hareke ve ayırt edici işaretler, bilinçli bir ortografik müdahale olarak ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, ötümlü–ötümsüz ünsüz karşıtlığının yazıya yansıtılması ve bazı varyantların madde başı düzeyinde ayrıştırılması, dönemin telaffuz pratiklerini belgeleyen göstergeler olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Toven’in sözlüklerinin yalnızca Batı kökenli alıntıların tarihsel imlâsını yansıtan pasif metinler olmadığını; aksine, Osmanlı yazı sisteminin fonetik yetersizliklerini aşmaya yönelik bilinçli ve sistematik stratejiler içerdiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, geç Osmanlı döneminde sözlükçülüğün imlâ–ses bilgisi ilişkisini yeniden düşünmeye imkân tanımakta ve erken Cumhuriyet öncesi dil politikalarına zemin hazırlayan ortografik arayışlara dair yeni bir perspektif sunmaktadır.
Zitieren
APA
NİYAZİ, A. K. (2026). The Problem of Phonetic Representation in Ottoman Turkish: Orthographic Strategies for Western-Origin Loanwords in Mehmed Bahaeddin Toven’s Dictionaries (1912-1924). Turkish Studies - Language and Literature, 21(Volume 21 Issue Ö1), 2555-2598. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.94167
Vancouver
NİYAZİ AK. The Problem of Phonetic Representation in Ottoman Turkish: Orthographic Strategies for Western-Origin Loanwords in Mehmed Bahaeddin Toven’s Dictionaries (1912-1924). Turkish Studies - Language and Literature. 2026;21(Volume 21 Issue Ö1):2555-2598. doi:10.7827/turkishstudies.94167
BibTeX
@article{NYAZ2026,
author = {NİYAZİ, Ayşegül KILIÇ},
title = {The Problem of Phonetic Representation in Ottoman Turkish: Orthographic Strategies for Western-Origin Loanwords in Mehmed Bahaeddin Toven’s Dictionaries (1912-1924)},
journal = {Turkish Studies - Language and Literature},
year = {2026},
volume = {21},
number = {Volume 21 Issue Ö1},
pages = {2555--2598},
doi = {10.7827/turkishstudies.94167}
}
EUVIMED